Türkiye’nin gündemine oturan Ziraat Bankası’nın Virjin Adaları’ndaki bir şirkete verdiği 1.6 milyar dolarlık kredinin arkasından Turkcell çıktı. Kredi sayesinde Turkcell’in Varlık Fonu’na geçtiği belirtildi.
Ziraat Bankası’nın vergi cenneti olarak bilinen British Virgin Adaları’nda kurulan bir şirkete 2014 yılında 1 milyar 636 milyon 770 bin 735 dolar (Bugünkü kurlarla yaklaşık 12 milyar lira) kredi verdiği ve üstelik kredi taksitlerinin ödenmediğini Sayıştay raporlarında ortaya çıkmıştı.
Sözcü’den Erdoğan Süzer’in haberine göre, Ziraat Bankası yönetimi krediyi Çukurova Grubu’na, Turkcell İletişim A.Ş.’deki dolaylı hissedarlığı münasebeti ile Türk ortaklığının devam edebilmesi amacıyla verdiklerini, bu sayede Turkcell’in çoğunluk hisselerinin Türkiye Varlık Fonu’nda kaldığını açıkladı.
Sayıştay raporuna göre, British Virgin Adaları’nda kurulan ve ticari sır gerekçesiyle ismi açıklanmayan 69027035 müşteri numaralı firmaya ilk olarak 25 Temmuz 2014 tarihinde Ziraat Bankası Yönetim Kurulu kararıyla 1 milyar 650 milyon dolar tutarında kredi tahsis edildi. Bu tahsis kapsamında hemen 6 gün sonra 1 milyar 636 milyon 770 bin 735 dolarlık kredi firmaya aktarıldı.
HİÇ ÖDEMEDİ
Kredi 3 yılı ödemesiz 10 yıl vadeli verildiği için 2017 yılı temmuz ayına kadar firmadan herhangi bir ödeme talep edilmedi. 2017 yılı temmuz ayında 3 yıllık ödemesiz dönem bitti. Ancak firma daha ilk taksit ödemesinde adeta patladı, borcunu ödemedi.
Bunun üzerine ilk taksit bir yıl süreyle ertelendi. 31 Temmuz 2018 tarihine gelindiğinde firmanın ikinci taksitle birlikte ertelenen ilk taksitten oluşan toplam 288 milyon 644 bin dolarlık borcunu yatırması gerekiyordu. Ancak firma bu borcunu da ödemedi.
Ziraat Bankası firmadan 2018 yılında sadece 17.5 milyon TL’lik küçük bir tahsilat yapabildi. 31 Temmuz 2019’da 144 milyon 322 bin dolarlık 3’üncü taksitin ödeme günü geldi. Firma, diğerlerinde olduğu gibi 3’üncü taksit ödemesini de yapmadı. 4 Ağustos 2020’de 144 milyon 322 bin dolarlık 4’üncü taksitin ödemesi geldi. Sayıştay denetçisi, bu taksitin de ödenemeyeceğini rapor etti.
KREDİYİ TEMETTÜYE BAĞLAMIŞLAR
Sayıştay, krediye teminat olarak 1 milyar 636 milyon dolar değerinde hissenin rehin alındığını, firmanın kredi borcunu telekomünikasyon şirketinin temettü dağıtımı yoluyla ödeyeceğini tespit etti.
Ancak Sayıştay, temettü gelirleri ve gelir beklentileriyle kredi geri ödeme planları arasında nakit akım uyumu olmadığı sonucuna vardı ve sadece temettü gelirleriyle devasa borcun ödenemeyeceğini, alacağın tahsil edilebilmesi için alternatif bulunması gerektiğini raporuna yazdı.
Raporda, 2019 yılı itibarıyla Ziraat Bankası’nın ikinci grup yakın izlemede takip ettiği riskli kredilerinin 4’te 1’inin tek başına bu firmaya ait olduğu belirtilirken, firmanın Aralık 2019 itibarıyla piyasaya 1.6 milyar dolar borcu göründüğü ve bu riskin 1 milyar 154 milyon dolarının tek başına Ziraat Bankası’na ait olduğu bilgisi verildi.
