Yavrusunu incir ağacı tepesinde besleyen Red – rumped swallow – Kızıl kırlangıç –
Fotoğraf: Copyright- Rıdvan Ertuğ
Bu sabah, yavru “Red-rumped swallow” Kızıl kırlangıç seslerini duyunca incir ağacı tepesinde bu anı yakaladım. Umarım benim beğendiğim kadar, sizler de beğenirsiniz! Beslenme anı saniyeler içinde gerçekleşir. Anı yakalayabilmek için fotoğraf makina detaylarında Hız / Enstantane ayarı yüksek olmalıdır ve bu fotoğraf karesi hızı 1/2500. Çünkü Red-rumped swallow – Kızıl kırlangıçlar inanılmaz hızlı akrobatlardır.
Ebeveyn böcekleri yakalaması ve göç gününe kadar yavrularını belli aralıklarla beslemeleri gerekir. Bakıldığında, bizlere sonsuz bir döngü gibi görünür. Afrika’ya dönüş için büyüyüp güçlensinler diye bu döngü gereklidir. Sol tarafta ki yavrunun 2 – 3 hafta önce yuvadan uçtuğunu anlıyoruz. Kanatları ve tüyleri iyi gelişmiş uçuş tüyleri gözüküyor. İnanılmaz enerjilerini takip etmek ve tanık olmak ise keyifli.
Deniz kenarında ayakta kalan yaşlı incir ağacı tepesinde beslenme fotoğraflarını yakalamaya çalışırken ikili ilişkiyi de izledim.
Yuvadan yeni uçan yavruların beslenmesi genelde sabit duran yavruya ebeveyn sıra ve belli aralıklarla böcek taşıyarak beslediğine rastladım. Yavru ebeveyni uzakta göründüğünde, kanatlarını hızlı tempoda titreterek çırparak. Kısacası adeta “ben buradayım” diyerek, yakınında ki yavrulardan öne çıkmasını sağlar. Gagada taşınan av yavrunun gagasına bırakılırken, ebeveyn kanat çırpma hızı inanılmaz derecede farklılaşır ve yumuşak kontrollü bir yaklaşım sağlanır. Toparlarsak, yavru “Red-rumped swallow” Kızıl kırlangıç gerekli eğitimi de beslenme sırasında, kademe kademe uçuşa zorlanarak verilir.
Yavru kızıl kırlangıcı beslemek için ailenin harcadığı enerji inanılmaz ve bu süreç her seferinde yenilenir. Ebeveyn av boyutunu ve uçuş hızını artırarak, yavrusunu kış mevsimini Afrika’da geçirmek için göç etmeye hazırlıyor gibi görünüyor. Eylül ayının son günlerinde havalar sıcak da olsa, ilkbaharda göçün başladığı yere geri dönüyorlar. Göç etme sırasında ortalama olarak 12bin km gibi upuzun bir mesafeyi de kat ederek uçuyorlar. Kızıl kırlangıç çok geniş bir menzile sahiptir. Batı Afrika’da yerel olarak yaygın olmasına ve Doğu Afrika’da oldukça yerel olmasına rağmen epeyce yaygın olduğu kayıtlarda yer alır. Nüfusu net olarak bilinmemekle birlikte, eğilim 1980 ve 2011 yılları arasında sabit kalmıştır.
Bu yıl yavrular yuvalarından geçmiş senelere göre biraz daha erken çıkmışlar gibi görünüyor. Küresel ısınmanın dünyanın her köşesinde olumsuz etkileri ülkemizde de gözüküyor diye tahmin ediyorum. İngiltere’de de kuş gözlemcileri “kuşların bağımlı olduğu yiyecek ve yuva malzemeleri artık olmayabilir” yorumunu yaparak şöyle devam ediyorlar; Kuşlar, adapte olmadıkları yeni avlar, parazitler, rakipler ve yırtıcı hayvanlarla karşılaşabilirler.
Birleşik Krallık’ta üreyen kuşlarda azalmaya neden olan iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine dair en iyi kanıt deniz kuşları ve yayla kuşları olarak saptandı. Tersine, iklim değişikliği, kıta Avrupa’sından kolonileşen türler de dahil olmak üzere, üreyen su kuşlarının nüfus artışlarına ve genişlemesine katkıda bulunuyor gibi görünmektedir.
İklim değişikliği kuş yuvalarını nasıl etkiledi? Küresel iklim değişikliği, türleri ve ekosistemleri potansiyel olarak zararlı şekillerde etkiler. Göçmen kuş türleri için, ilkbaharın erken ısınması, yuvalama faaliyetleri ile gıda mevcudiyeti arasında bir uyumsuzluğa yol açabilir. Birleşik Krallık’ta bazı türlerin yumurtalarını ortalama olarak normalden yaklaşık bir ay önce bıraktığını tespit eden yeni bir araştırmaya göre, küresel ısınma kuşların yuvalama alışkanlıklarını değiştirmesine neden olabilir.
Kırlangıçların temel özellikleri;
Kızıl kırlangıç – göğüs bandı yoktur, ancak siyah kuyrukları vardır. Hızlı uçarlar ve havadayken böceklerin üzerine çullanırlar. Geniş ama sivri kanatları vardır.Kızıl kırlangıçlar kaya oyuklarına, mağaralara, köprülere ve binalara, yuva yapar. Dişi kırlangıç, erkeğinin tükürüğüyle harç ederek gagasıyla getirdiği çamuru toplar, saman ve otlarla sekiz gün içinde sağlam bir yuva yaparlar. Geniş ve yassı gagalarını, yuvalarını yaparken, çamurları sıvamak için mala gibi kullanırlar. Çamurla kaplı bir tünel girişi ile çeyrek küre şeklindi yuvalar inşa eder ve 3 ila 6 yumurta bırakırlar.
Kızıl kırlangıç yavruları 18 – 23 günlük olana kadar yuvada kalır ve yaklaşık 17,5 gram ağırlığındadır. Kızıl kırlangıçlar hava böcekçileridir uçarken havada böcekleri yakalar ve yerler. Üreme mevsimi boyunca beslenmelerinin yüzde 99,8’i uçan böceklerdir. Ebeveyn bütün günü yavrularını besleyerek bir ileri bir geri dolaşarak geçirir.
Yavru uçma tüylerine sahip olduğunda yetişkin bir kızıl kırlangıçla aynı diyete ihtiyaç duyar. Kızıl kırlangıçların uçuşları Kır kırlangıçlarından farklıdır. Kuyruğu kapalı tutarlar ve havada daha uzun süre süzülürler. Uçuşu daha serttir, kanatlarını kırmadan düz tutar ve döne döne, doğanlar gibi uzun süzülüşler yapar. Uçuş sırasında yakaladıkları sinekler ve çeşitli böceklerle beslenirler. Aynı zamanda onları ötüşlerinden bile tanımak mümkündür; çatlak, genizden gelen ve kesik kesik ya da uzun bir ‘çiit, çiriit’ şeklindedir.
Uzunluklukları: 16 – 17 cm – Ağırlıkları ise : 19 – 29 gr
- *Çoğunun karnı beyaz renktedir; baş, kuyruk ve kanatları siyahtır; alın ve gerdanları kahverengi parlak tüylüdür.
- *Ayakları kısadır, tırnakları oldukça uzundur, uzun tırnaklar kırlangıçların düz, yassı zeminlere kolay bir biçimde tutunmalarını sağlar.
- *Uzun ve oldukça sivri kanatları vardır.
- *Kuyrukları ise çatallıdır.
- *Kırlangıçlar oldukça çeviktir, hareketleri oldukça hızlıdır ve hızlı uçarlar.
- *Kuyruklarını dümen gibi kullanarak ani şekilde dalışlar yaparlar şeklinde sıralamak mümkündür.
