Türk düşünce tarihine ışık tutan makaleler

Ahmet Yabuloğlu’nun önerisi: Genel Türk tarihi ve Türk dünyası üzerine araştırmalarıyla bilinen Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç, Türkçülük akımının önemli isimleri arasında yer alan Hasan Enver Paşa’nın “Türklerin Menşeine Dair” makalelerini kitaplaştırıp okurla buluşturdu.

II. Abdülhamid döneminde Osmanlı ordusunda görev yapan ve dönemin önde gelen Türkçülerinden olan Hasan Enver Paşa (1857-1929), emekli olduktan sonra 1917-1918 yıllarında Edebiyat-ı Umumiye Mecmuası’nda Eski Türk tarihi ile dili hakkında “Türklerin Menşeine Dair” başlığını taşıyan kısa makaleler yayımlamıştır. Aslen Polonyalı olan ve Türklerin Avrupalı sayılması gerektiğini savunan Mustafa Celaleddin Paşa’nın (Konstanty Borzecki; 1826-1876) izinden gitmiş, bu yazılarında Türklerin dünyadaki en eski halk olduklarını, dünya dillerinin önemli bir kısmının Türkçeden geldiğini ve Türklerin pek çok Avrupa halkının ataları olduklarını öne sürmüştür.

Türklerin beyaz ırka mensup olup sarı ırktan sayılmamaları gerektiğini belirten Hasan Enver Paşa, Avrupa’da daha önce Türklerle ilgili olarak ortaya atılan ırkçı yaklaşımları eleştirmiştir. Paşanın bu görüşleri öne sürmesinin bir başka nedeni, çeşitli Balkan milletlerinin Osmanlı topraklarında hak iddia etmeleridir.

Bu tezlere karşılık olarak Avrupa ve Anadolu’nun eski dönemlerde de Türk toprağı olduğunu savunan Hasan Enver Paşa’nın görüşleri, elbette dönemin savaş koşulları içerisinde değerlendirilmelidir. Paşanın iddialarının büyük oranda geçersiz olduğu günümüzde anlaşılmış olmasına karşılık, makaleleri aslında Türk düşünce tarihi için önemlidir.

Bu makaleler hakkında daha önce bazı çalışmalar yapılmıştır, ancak üzerlerinde daha fazla durulması gerektiği anlaşılmaktadır. Mustafa Celaleddin Paşa’nın görüşlerinin Mustafa Kemal Atatürk’ü etkilediği iyi bilinen bir husustur.

Hasan Enver Paşa’nın görüşleri de aslında Erken Cumhuriyet dönemindeki Türk Tarih Tezi ve Güneş-Dil Teorisi’nin öncülü olarak değerlendirilebilir.

Onun yazıları sayesinde, bu tezlerin aslında Erken Cumhuriyet döneminden önce, Osmanlı’nın son dönemlerinde gelişmeye başladığı anlaşılmaktadır.

Kitapta, aynı zamanda Nazım Hikmet ile Oktay Rifat’ın dedesi olan Hasan Enver Paşa’nın Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç tarafından bir araya getirilip Latin harflerine aktarılmış yirmi bir makalesine yer veriliyor.

- Reklam-
- Reklam-

Kaçırmayın

Birleşik Krallık – Ağır vasıta sürücü sorunu ile gelen tedarik krizi – Rıdvan ERTUĞ

Birleşik Krallık’ta  tedarik krizi  hissedilmeye başlandı - Neden bir HGV driver - Ağır vasıta sürücüsü sıkıntısı var ve sorun ne kadar kötüleşebilir? Bazı akaryakıt teslimatlarıyla...
- Reklam-

İngiltere eczaneleri, ilaç tedarikini sürdürme planı hakkında karanlıkta – Rıdvan ERTUĞ

İngiltere eczaneleri, Boris Johnson hükümetinin ilaç tedarikini sürdürme planı hakkında karanlıkta -Kimyagerler, sürücü sıkıntısının reçeteli ilaçların teslimatını olumsuz etkilememesini sağlamak için alınacak önlemlerin ayrıntılarını...

İskelede mahsur kalan kediyi Sahil Güvenlik ekipleri kurtardı

Beykoz İskelesi’nin altında mahsur kalan kedi, Sahil Güvenlik Komutanlığı’na bağlı DEGAK-4 timi tarafından kurtarıldı. İstanbul Valisi Ali Yerlikaya, o anları sosyal medya hesabından paylaştı.Beykoz...

Kırıkhan’da ormanlık alanda yangın

Hatay’da ormanlık alanda yangın çıktı. İtfaiye ekiplerinin yangına müdahalesi sürüyor.Yangın, akşam saat 20.00 sıralarında Kırıkhan ilçesine bağlı Kaletepe Mahallesi’nde bulunan ormanlık alanda çıktı. Alınan...