Türkistan’dan Balkanlar’a kadar geniş bir coğrafyada yerel renk ve inançlarla her yıl 21 Mart, Nevruz Bayramı olarak kutlanıyor.
Her yıl 21 Mart’ta kutlanan Nevruz Bayramı, her ulusun kendi kültür değerleriyle özdeşleştirip sembolleştirdiği, özü itibarıyla baharın gelişinin kutlandığı bir gün olarak ön plana çıkıyor.
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi (BAİBÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Türk Halk Edebiyatı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Serdar Uğurlu, baharın habercisi nevruzun kutsal bir başlangıç olduğunu belirterek, “Kara kışın, uğursuzlukların, hastalıkların, dertlerin, sıkıntıların bittiği ve sağlıkla, sıhhatle, bollukla, bereketle yeni bir yılın başladığı gündür 21 Mart.” dedi.
Uğurlu, toprağın uyanışının, baharın gelişinin, kardeşliğin, dostluğun ve dayanışmanın sembolü olan ve geniş bir coğrafyada kutlanan nevruzun binlerce yıllık geleneksel bayram olduğunu söyledi.
Hayvancılıkla geçimini sağlayan topluluklar için de nevruzun önemli olduğunu aktaran Uğurlu, “Yeni yıl, bahar, taze otların bittiği, artık hayvanların taze ve yeşil otlara kavuşacağı gün olduğu için kutlu kabul edilmiş. Kutsal kabul edilmiş ve kutlanmış. Nevruz, kutsal bir başlangıçtır çünkü kara kışın, uğursuzlukların, hastalıkların, dertlerin, sıkıntıların bittiği ve sağlıkla, sıhhatle, bollukla, bereketle yeni bir yılın başladığı gündür 21 Mart.” diye konuştu.
Uğurlu, Türkler için bütün kutsal başlangıçların nevruza eş değer görüldüğünü dile getirerek, “Mesela Ergenekon’dan çıkıştır 21 Mart, hatta Hazreti Adem’in yaratıldığı gün kabul edilmektedir 21 Mart. O da bir kutsal başlangıçtır. Hacı Bektaş’ı Veli’nin Anadolu’ya geldiği gündür 21 Mart.” dedi.
“Nevruzu kutlama geleneği Türk dünyasında asırlardır sürüyor”
Türk dünyasında asırlardır süren nevruzu kutlama geleneğinin Anadolu’da eskisi kadar güçlü ve coşkulu olmadığını, bunun eskisi gibi kapsayıcı şekilde kutlanması için sivil toplum örgütlerinin ve ilgili kurumların çalışma yapması gerektiğini söyleyen Uğurlu, “Bu kurum ve örgütlerin katkılarıyla bu gibi milli bayramlar en azından köy seyirlik oyunlarıyla, ateş yakma, ateşin üstünden atlama gibi geleneksel ritüellerle icra edilmeye devam edilmeli.” ifadesini kullandı.
Uğurlu, Bolu’nun Seben ilçesindeki 1400 rakımlı Nevruz Tepesi’nde, her yıl 21 Mart’ta nevruz ateşinin yakıldığını anlatarak, şöyle devam etti:
“21 Mart’ta bu tepenin üzerinde ateş yakılarak nevruz duyurulur. O ateşe de kendiliğinden yandığı düşüncesiyle ‘Kutlu ateş’ denilir çünkü hakim bir tepe, diğer köylerden uzaktan bakıldığında ateş sanki kendiliğinden yanmaya başlıyormuş gibi düşünüldüğü için öyle isim de takılmış yörede. Bolu’da, Mudurnu’da, Göynük’te ve Anadolu’nun farklı yerlerinde bu şekilde ateş yakılan tepeler var.”
Nevruzun bütün Türk dünyasını kapsadığını, ritüeli uygulama şeklinin de benzer olduğunu belirten Uğurlu, nevruz ateşinin binlerce yıllık kadim geleneğin sürdürüldüğü ayin ateşi olduğunu sözlerine ekledi.
Kaynak: TRTAVAZ
