Trabzon; farklı uluslara, farklı halklara ev sahipliği yapmış, kuzeyden güneye, doğudan batıya göç almış ve göç vermiş, farklı uygarlıklara, farklı dinlere ev sahipliği yapmış bir kent.
Karadeniz yerel basınının önde gelen isimlerinden usta gazeteci Hasan Kurt, Trabzon’un 1900’lü yıllarından sonraki tarihini “Bir Zamanlar Trabzon / Kadim Kentin Görkemli Geçmişi” adıyla kitaplaştırdı. İki cilt olarak planlanan kitabın 1. cildi okurla buluştu. 40 yılı aşan meslek hayatı boyunca yazdığı binlerce yazı arasında Trabzon tarihine yönelik yazılarının kendisi için ayrı bir önem taşıdığını belirten Hasan Kurt bunların gazete köşelerinde kalmasına gönlü razı olmadığı için kitaplaştırma yolunu seçtiğini belirterek çalışmasıhakkında şu bilgiyi veriyor:
Bu kentin kapsamlı olarak yazılmayan tarihi ne yazık ki, 1461-1900’lü yıllar arası… Yani Osmanlı dönemi. 1461 öncesini bir araya getiren ve yazan ise Rus tarihçi Sergey Pavloviç Karpov. Bir Zamanlar Trabzon (1-2) adlı eserlerimizde ağırlıklı olarak 1900’den sonraki anılar ve yazılarım var.
Trabzon’la ilgili bunca yazı yazarken onlarca kitaba göz gezdirdim, okudum. Birbirinden güzel binlerce yazı arasından çok azından alıntı yaptım. Diğer yandan sözlü tarih diye adlandırılan ve kentin geçmişini yaşayan veya babalarından, dedelerinden dinleyenlerle konuştum. Alıntı yaptığım yazıları, yazanlarla da geçmişte sohbetim olmuştu. Mahmut Goloğlu, Mustafa Kemal Sayıl, Toker Dereli, Hüseyin Albayrak, Şevket Çulha, Kudret Emiroğlu, Veysel Usta gibi yaşayanlarla da konuştum.
İki kitap halinde yayınlanacak, “Bir Zamanlar Trabzon” adlı eserde nokta atışı yapmayı hedefledim. Okuru teferruata boğmadan bazı tarihi mekanları ve kentte iz bırakan kişileri, farklı bir anlatımla kaynak göstererek yansıttım. “Bir Zamanlar Trabzon” adlı eser, iki kitap olacak. Eserin 1. ve 2.’sini eline alan, göz gezdiren herkesin Trabzon’un dünü hakkında az-çok bilgi sahibi olmasını amaçladım.
Gazetecilik yaşamımda her daim açık ve net olmayı prensip edindim. Daha önce “Trabzonspor”u Yönetenler’ adlı bir eser yayınlamıştık. Bu eserin tüm gelirini gazete için kullandım. Bir Zamanlar Trabzon’ adlı eserin gelirini de eğitim alanında değerlendireceğim.
Kitaptaki konu başlıklarından bazıları şöyle:
*Tarihini bilmeyen nesil *Biraz tarih, biraz nosütalji, biraz da nasihat *Kimler geldi, kimler geçti *Hatunlar şehri! *Verde İtalya ve Yeşilyurt Otel *Karpov’dan Trabzon’un fethi *Çömlekçi’de papazın evinin altındaki dehliz *Kral sarayı ahır olmuş! *Kahya Yahya’nın kırmızı otomobili *Ali Şükrü Bey’e anıt mezar *Kayıkçıların İttihatçı kahyası *Muhacirlikte Trabzon ve Trabzon hükümeti *Şarap Romalılardan, rakı Osmanlı’dan *Trabzon Muhafaza-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti *Ahiret parkı, Zağnos-Zanus-Zinos! *80 yıl önceki banka soygunu *Valinin türbesi neden yıkıldı *Yorgo Andreadis’in mektubu üzerine *Erzurum Kongresi ve Trabzon *Trabzon’un kara kutuları; Terzi Neriman ve Terzi Abbas!
