Bilim insanları tarafından perşembe günü yayınlanan bir araştırmaya göre, tek yumurta ikizleri arasındaki genetik farklılıklar embriyonik gelişimde çok erken bir evrede başlayabiliyor.
Bu durum genetik ve çevresel faktörlerin gelişim noktasındaki etkilerinin ne olduğunu anlamak adına araştırmacılara daha önce var olmayan bir perspektif sunabilir.
Tek yumurta ikizleri (monozygotik) döllenmiş olan bir yumurtanın ikiye bölünmesi ile meydana geliyor. İncelemeler adına araştırmacılara özel bir fırsat sunan bu tür hamileliklerde genetik farkların çok küçük olduğu düşünülüyordu.
Bu nedenle de ikizler arasında daha sonradan oluşan davranışsal ve ruhsal farklılıklarda çevresel faktörlerin daha çok rol oynadığına inanılıyordu.
Ne var ki, Nature Genetics’te yayınlanan bu yeni araştırmada ikizleri ayrıştıran faktörler içerisinde genetiğin oynadığı rolün oldukça azımsandığı anlaşıldı.
ABD ilaç firması Amgen’in bir yan kuruluşu olan İzlandalı deCODE’un Başkanı Kari Stefansson, “Klasik model, hastalıkların analizinde genetiğin çevreye olan etkisini ayırmak için tek yumurta ikizlerini kullanmaktı. Öyleyse, tek yumurta ikizlerini ayırırsanız ve onlardan birinde otizm gelişirse, klasik yorum bu duruma çevresel elementlerin neden olduğuydu” diyor ve ekliyor:
“Ancak anlıyoruz ki bu son derecede tehlikeli bir düşünce çünkü hastalığın ikizlerden birinde meydana gelen ancak diğerinde gerçekleşmeyen erken bir genetik mutasyona bağlı olma ihtimali olduğunu görüyoruz.”
Stefansson ve ekibi, genetik mutasyonları izlemek için 387 çift tek yumurta ikizinin ve ebeveynlerinin, eşlerinin ve çocuklarının genomlarını sıraladı.
Embriyonik büyüme sırasında meydana gelen mutasyonları ölçtüler ve tek yumurta ikizlerinin ortalamada 5,2 adet erken gelişimsel mutasyon farklılığı yaşadıklarını buldular.
İkizlerin yüzde 15’inde farklılaşan mutasyonların sayısı daha yüksek oluyor.
İkiz ifadesi yerine monozygotik denilmeli
Embriyonik gelişimin ilk birkaç haftasında bir mutasyon meydana geldiğinde, hem o kişinin ilk orijinal hücrelerinde hem de o hücrelerin bölünmesi ile oluşan devam hücrelerinde yaygın olması bekleniyor.
Örneğin, incelenen ikiz çiftlerinden birinde, bir kardeşin vücudundaki tüm hücrelerde bir mutasyon türü mevcuttu – yani muhtemelen gelişimin çok erken dönemlerinde gerçekleşti – ancak diğer ikizde hiç olmadı.
Stefansson, bireyleri oluşturmaya devam edecek olan ilk kütlede, “ikizlerden biri mutasyonun meydana geldiği hücrenin bölünmesinden oluştu ve diğerinde ise bu hücrelerden hiç yer almadı” şeklinde durumu açıklıyor.
Sonuç olarak ‘ikiz’ ifadesi sorgulanmaya açılmış oldu. Bilim insanları yeni bulgular ışığında ‘monozygotik’ ifadesinin daha doğru olacağını kaydediyor.
