ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Tayland’ın Türkiye’ye sığınmak isteyen 40 Uygur’u zorla sınır dışı etmesini kınayarak, Uygurların sığındıkları ülkelerden zorla Çin’e gönderilmemeleri çağrısında bulundu. Rubio, “Pekin yönetimine, ülkeye gönderilen Uygurların refahının düzenli olarak teyidi için tam erişim sağlama çağrısında bulunuyoruz” dedi.
Çin cezaevlerinde tutulan Uygur Türklerinden bir daha haber alınamazken, Tayland’ın 40 Uygur’u zorla Çin’e iade etmesi uluslararası tepkiyle karşılandı.
ABD ve Avustralya hükümetleri, Tayland’ın kararını sert bir şekilde eleştirerek insan hakları ihlali olarak nitelendirdi ve ülkeleri Uygurların zorla sınır dışı edilmemesi konusunda duyarlı olmaya çağırdı.
ABD’DEN SERT TEPKİ
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Tayland hükümetinin, 40 Uygur Türkü’nü zorla sınır dışı etmesine dair yazılı bir açıklama yaparak bu kararı kınadı. ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından duyurulan açıklamada Rubio, “Tayland’ın en az 40 Uygur’u yasal süreç haklarından mahrum ederek, zulüm, zorla çalıştırılma ve işkence riski altında oldukları Çin’e göndermesini kesinlikle kınıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Rubio, Tayland hükümetinin bu eyleminin, Birleşmiş Milletler’in (BM) “İşkenceye ve Diğer Zalimane, Gayriinsani veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşmesi” ile “Bütün Kişilerin Zorla Kaybedilmeden Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme” kapsamındaki yükümlülükleriyle çeliştiğine dikkat çekti. Bangkok yönetiminin bu adımının, insan haklarını koruma konusundaki taahhütleriyle ters düştüğünü belirten Rubio, tüm ülkeleri, Uygurların zorla Çin’e gönderilmesine karşı durmaya çağırdı.
“ÇİN, UYGURLARA KARŞI SOYKIRIM UYGULADI”
Rubio, açıklamasında Çin yönetimini de eleştirerek, Pekin’in Uygur Türkleri ve diğer farklı etnik ve dini gruplara yönelik geçmişte soykırım yaptığını ve insanlığa karşı suç işlediğini savundu. Çin’e gönderilen Uygurların durumunun düzenli olarak takip edilmesi için uluslararası toplumun devreye girmesi gerektiğini vurgulayan Rubio, “Pekin yönetimine, ülkeye gönderilen Uygurların refahının düzenli olarak teyidi için tam erişim sağlama çağrısında bulunuyoruz.” dedi.
Tayland hükümetine de çağrıda bulunan Rubio, Çin hükümetiyle temas halinde kalarak iade edilen Uygur Türklerinin haklarının korunmasını sağlamaya yönelik çaba göstermeleri gerektiğini dile getirdi.
BM VE AVUSTRALYA’DAN DA SERT TEPKİ
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) de Tayland’ın bu adımını kınayarak, geri göndermeme ilkesinin ve Tayland’ın uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerinin açık bir ihlali olduğunu belirtti. BMMYK Koruma Yüksek Komiser Yardımcısı Ruvendrini Menikdiwela, “Bu olay, Tayland’ın uluslararası insan hakları taahhütleriyle bağdaşmamaktadır” açıklamasını yaptı.
Öte yandan, Avustralya hükümeti de Tayland’ın Uygur Türklerini sınır dışı etme kararına kesin bir şekilde karşı çıktı. Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong, bakanlığın resmi internet sitesinde paylaşılan bildiride, “Avustralya hükümeti, Tayland’ın 40 kişilik bir Uygur grubunu kendi istekleri dışında Çin’e gönderme kararına kesinlikle karşı çıkmaktadır.” ifadelerini kullandı.
Wong, Çin’in Doğu Türkistan’daki Uygur Türklerine ve diğer Müslüman azınlıklara yönelik baskı politikasından duydukları derin endişeyi Pekin yönetimine sürekli olarak bildirdiklerini belirtti. Bakan, Tayland’da 10 yıl gözetimde tutulduktan sonra Çin’e iade edilen Uygurların akıbeti hakkında endişelerini dile getirerek, “Çin’i, bu bireylere hukuki süreç ve uygun muamele gösterilmesini sağlamak da dâhil olmak üzere, uluslararası insan hakları yükümlülüklerini yerine getirmeye çağırıyoruz.” dedi.
