Roman Abramovich’in Rusya ile Ukrayna arasındaki barış görüşmelerinde kimyasal saldırıya uğradığı haberi ajanslara düşmesiyle birlikte, İngiltere’de büyük yankı buldu. 3 Mart öğleden sonra Roman Abramovich, Ukrayna – Belarus sınırındaki görüşmelerde Rus ve Ukraynalı barış müzakerecilerine katıldı.
Sonrası ise çok gizemli..
BBC 22.00 ana haber bülteni bu haberle başladı. BBC News deneyimli güvenlik uzmanı Frank Gardner haber detayına geçmeden ekranlarda şu kısa yorumu yaptı “Bellingcat adlı araştırma sitesine göre, o gecenin ilerleyen saatlerinde delegelerden üçü Abramovich de dahil olmak üzere sinir gazı zehirlenmesi semptomları yaşadı. İltihaplı derileri, tahriş olmuş gözleri ve gözlerinin arkasında şiddetli ağrıları vardı semptomlar bütün gece sürdü. Bellingcat’e göre hiçbiri çikolata ve sudan daha fazla bir şey yemedi. Ama görünüşe göre biri, barış görüşmelerine katılanlara bir uyarı göndermek istedi. Bu öldürücü bir doz değil, bir uyarıydı. Bir şey yiyip içmemek hatta tokalaşmamak gerekiyor” dedi
Kimyasal silah uzmanları bu vakayı incelediler ve bunun bir kimyasal maddenin kasıtlı kullanımı olduğuna inandıkları sonucuna vardılar. Ama kimin yaptığına dair hiçbir fikir yok. Herhangi bir sorumluluk iddiası da yok.
Bu çok ciddi tıbbi rahatsızlıklardan başka kimse etkilenmedi. Kimyasal silah uzmanı Hamish De Bretton-Gordon, BBC’ye çevresel faktörlerin bununla bir ilgisi olmasının son derece ihtimal dışı olduğunu söyledi.
Bu sabahki Britanya gazetelerinin neredeyse tüm ön sayfalarında, Rus milyarder Roman Abramovich ve iki Ukraynalı müzakerecinin, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden bir hafta sonra, gayri resmi barış görüşmelerinde zehirlendiğine dair haberler yer alıyor.
Abramovich “zehirli saldırıda kör oldu” Daily Mail’in ön sayfasındaki manşeti. Gazete oligarkın, görüşmelerde çikolata yedikten sonra yüzünün ve ellerinin derisinin soyulduğu sırada korkunç göz ağrısı çektiğini söylüyor.
Sun gazetesine göre, bir “kimyasal saldırı” Chelsea futbol kulübü eski sahibi Roman Abramovich’in geçici olarak kör olmasına neden oldu.
Times gazetesi , bariz saldırının bir barış anlaşmasına karşı çıkan Rus aşırı yanlılarının sorumlu olduğunu söylüyor. Bununla birlikte, gazete aynı zamanda bir Amerikan yetkilisinin saldırı iddialarına şüphe düşürdüğünü ve bunun yerine bir “çevresel faktöre” işaret ettiğini de aktarıyor.
Daily Mirror, şüpheli zehirlenmeyi “yeni bir Rusya öfkesi” olarak nitelendiriyor.
Olaya, ilk bakıldığında tuhaf görünüyor; genel olarak tanıdık bir komplo olarak yansıyor ama son ‘Rus zehirlemesi’ hakkında gerçek asla bilinemeyebilir. Roman Abramovich ve iki Ukraynalı müzakerecinin açıkça hedef alınmasının arkasında karanlıkta kalan bir hedef var. Daha ilginç bir soru ise şu; böyle bir operasyonu kimin emredebileceğidir. Kremlin her zaman zehirlenmelere karıştığını yalanladı.
Ancak bu tür ölümcül ve karmaşık maddeleri kullanma yetkisi sadece Rus devlet yetkililerinin elinde olduğu yazıldı çizildi ve konuşuldu.
Kremlin’in bu alanda, zehirlenmenin makul bir sebep olması için yeterli formu var, 1921’de Vladimir Lenin tarafından Moskova’daki Lab X laboratuvarının kurulmasına kadar uzanan yüz yıllık bir tarih.
Aradan geçen süre boyunca isimler, liderler ve muhtemelen ideolojiler değişmiş olabilir, ancak Vladimir Putin’in mevcut rejimi, sinir gazı novichok’un kullanımı da dahil olmak üzere Kremlin’e karşı çıkanların birden fazla zehirlenmesinin arkasında olmakla suçlanıyor.
Federal Security Service of the Russian Federation – Rusya Federasyonu Federal Güvenlik teşkilatı / FSB, Ağustos 2020’de bir iç uçuşta yere düşen ve ancak tedavi için Almanya’daki uzmanlara ulaşabildiği için hayatta kalan muhalefet lideri Alexei Navalny’yi öldürmeye çalışmakla suçlanıyor. Bir FSB ajanı tarafından daha sonra yanlışlıkla Navalny’nin kendisine, külotunun “iç dikişlerinde” uygulandığı ortaya çıktı.
Bundan birkaç yıl önce, Chief Intelligence Office – Baş İstihbarat idaresi / GRU askeri istihbaratından iki ajan, daha sonra iddia ettikleri gibi şehrin 123 metre yüksekliğindeki katedral kulesine hayran kalmaya niyetleri olmamasına rağmen, Salisbury’ye bir gezi yaptı. Kılık değiştirmiş bir parfüm şişesinde taşınan Novichok, sığınmacı ve eski meslektaşı Sergei Skripal’in evinin kapı koluna püskürtüldü.
Mart 2018’di ve Sergei’nin kızı Yulia ziyarete geliyordu. Ajanlar ziyaret ettikten birkaç saat sonra, ikisi Wiltshire şehrinin merkezindeki bir park bankında, ağızları köpürürken ve bilinçleri gidip gelirken bulundu.
Hayatta kalmak için şanslıydılar. Navalny gibi onlar da zamanında tedavi alabildiler ve doz büyük değildi. Atılan parfüm şişesini bir çöp kutusunda bulan ve bir hediye olduğunu düşünerek ona veren bir İngiliz Dawn Sturgess o kadar şanslı değildi. Temmuz 2018’de parfüm olduğunu zannedip bileklerine püskürterek on beş dakika içinde hastalandı ve birkaç gün sonra öldü.
Olaylar o kadar kötü nam salmış ki belki de amaç buydu, korku psikolojisine yol açmaktı. Çok iyi hafızalarda kalan diğer bir olay ise Alexander Litvinenko. Alexander Litvinenko polonyumlu çayla zehirlendi ve 2006’da Londra’da yavaş ve dramatik ölümüne yol açtı hastane görüntüleri aradan geçen senelere rağmen kayıtlardadır.
Bulgar sığınmacı Georgi Markov, ise bu konuda ilk olarak bilinir; 1979’da zehirli uçlu bir şemsiye ile Rus KGB’nin yardım etmekle suçlandığı bir operasyondur.
