Dünyanın en mutlu ilk üç ülkesi arasında yer alan, refah ve huzur ülkesi olarak bilinen Norveç’in, diğer Avrupa ülkelerinden en önemli farkı büyük petrol ve doğal gaz rezervleri.
Yani zenginlikleri tamamen gelişmişlikle ilgili değil.
Önceden zengin olmayan ülkede 1969’da keşfedilen petrol yatakları sonrası her şey değişti.
Hatta Norveçliler, bu zenginlikten sonra iki kez referandumla AB’ye girmeyi bile reddetti.
Dünyanın en büyük üçüncü doğal gaz ihracatçısı. Öyle ki Avrupa’nın doğal gaz ihtiyacının %15’ini karşılıyor.
1967’deki emeklilik fonunu 1990’da gaz ve petrol fonuna çevirdi. Petrol gelirlerinin tamamını bu fona aktarıyor ve şu anda Norveç, dünyanın en büyük varlık fonuna sahip.
Sadece getirisi geçen sene 180 milyar dolar artarak 1,1 trilyona ulaşan bir fondan bahsediyoruz. (4 sene önce kurulan Türkiye Varlık Fonu’nun değeri 40 milyar dolar)
Ülkeyi yöneten hükümetler bu fonun sadece yüzde 3’ünü kullanabiliyor.
Geriye kalan %97’lik kısım birikiyor ve petrol biterse diye 80 ülkeye yatırım yapılıyor.
Bir nevi borsa gibi hisse alınıp, kazanç elde etmek öncelikli hedef.
Konuyu bir karşılaştırmayla pekiştirip kapatayım.
Petrol ve doğal gaz zengini Norveç dedik ama Suudi Arabistan’ın 10’da biri kadar üretime sahipler. Buna rağmen Suudi Arabistan’daki gelirlerin yüzde 90’ı petrole bağlıyken, Norveç’te bu oran yüzde 25. “Petrol keşfedildi parayı ezelim” diye düşünmemişler.
Suudi Arabistan bütçesi açık verirken, Norveç bütçesinin her yıl fazla vermesi de cabası.
