Amerikalı kaşif Mark Dickey, 10 gün önce hastalanarak mahsur kaldığı Türkiye’nin Toros dağlarındaki Morca mağarasından kurtarıldı – Mark Dickey’in kurtarılmasına yedi ülkeden yaklaşık 190 uzman katıldı – Mark Dickey mağaradan çıkartıldıktan sonra sedyeyle yukarıdaki özel hazırlanan kampta uzman sağlık görevlileri tarafından tedavisine başlanıldı –
40 yaşındaki Mark Dickey, 2 Eylül’de Türkiye’nin güneyindeki Toros dağlarındaki dar yeraltı tünellerinden oluşan uzak bir kompleks olan Morca mağarasının derinliklerini incelerken mide sorunları yaşadı.Ciddi bir şekilde hastalandıktan bir haftadan fazla bir süre sonra Türkiye’deki bir mağaradan kurtarılan ABD’li bir kaşif, bu zorlu süreci “çılgın, çılgın bir macera” olarak nitelendirdi.
Türkiye Mağaracılık Federasyonu’na göre Mark Dickey, yaşanan tüm zorluklara rağmen nihayet Pazartesi günü geç saatlerde yüzeye çıkarıldığını ve yukarıdaki kampta acil sağlık görevlileri tarafından tedavi edildiğini belirterek şu açıklamayı yaptı “Mark Dickey Morca mağarasından çıktı. Böylece operasyonun mağara kurtarma kısmı başarıyla sona erdi. Emeği geçen herkesi tebrik ediyoruz!” Dickey salı sabahı erken saatlerde sedyede yatarken gazetecilere “Yeniden yerin üstünde olmak harika” dedi. Hızlı müdahalesiyle hayatını kurtaran Türk hükümetinin yanı sıra uluslararası mağaracılık camiasına, Türk mağaracılara ve Macar Mağara Kurtarma ekibine teşekkür etti.
Morca mağarası Türkiye’nin üçüncü en derin mağarasıdır ve en alçak noktası yerin yaklaşık 1,3 km (0,8 mil) altına ulaşır. Dickey ve keşif gezisine katılan birkaç kişi, Anadolu Mağaracılık Grubu Derneği için mağara sisteminin haritasını çıkarıyorlardı. Dickey 1.120 metre (3.700 ft) derinlikte hastalandı ve organizatörlerin şimdiye kadar yapılmış en büyük ve en karmaşık yer altı kurtarma operasyonlarından biri olduğunu söylemesine yol açtı.
Amerikalı, mağarada ilk kez 3 Eylül’de mağaraya inen Macar bir doktor tarafından tedavi edildi. Doktorlar ve acil sağlık ekibi daha sonra sırayla onunla ilgilendiler. Dickey’nin hastalığının nedeni belli değildi. Salı günü Dickey, mağarada büyük miktarda kan kusmaya başladığını söyledi. Gazetecilere verdiği demeçte, “Bilincimi tutmak zorlaşmaya başladı ve ‘Yaşayamayacağımı’ düşündüğüm noktaya ulaştım” dedi.
İşte zorlu kurtarma operasyonunun en ince detayları ;
*Kurtarma ekiplerinin onu mağaradan çıkarırken karşılaştığı en büyük zorluklar dikey bölümler ve yatay bölümlerde düşük sıcaklıklarda çamur ve su içinde gezinmekti. Karanlık ve nemli bir mağarada uzun süre kalmanın psikolojik bedeli de vardı.
*Kurtarma çalışmalarına aralarında doktorlar, sağlık görevlileri ve deneyimli mağaracıların da bulunduğu Bulgaristan, Hırvatistan, Macaristan, İtalya, Polonya ve Türkiye’den yaklaşık 190 uzman katıldı. Bir doktor ve diğer üç ila dört kurtarıcıdan oluşan ekipler, her zaman sırayla onun yanında kaldı.
*Kurtarma çalışmaları Cumartesi günü serum ve kan veren doktorların Dickey’nin bu zorlu tırmanışı başarabileceğine karar vermesiyle başladı.
*Tahliye başlamadan önce, kurtarıcıların öncelikle mağaranın dar geçitlerinden bazılarını genişletmesi, onu bir sedye üzerinde dikey şaftlardan yukarı çekmek için halatlar yerleştirmesi ve yol boyunca geçici kamplar kurması gerekiyordu.Başarılı kurtarma işleminden önce yetkililer, Dickey’nin sağlığının birkaç gündür istikrarlı bir şekilde iyileştiğini söyledi.”Genel olarak sağlık durumu iyi. Sıvılarla beslenmeye devam ediyor,” dedi Türkiye’nin acil müdahale servisi yerel şube başkanı Cenk Yıldız Pazar günü geç saatlerde gazetecilere verdiği demeçte ve şunu ekledi “Plazma ve serum desteğiyle mide kanaması sorununu çözdük”.
*Dickey 2 Eylül’de hastalandı, ancak yer üstündeki insanlara haber vermek ertesi sabaha kadar sürdü.
*Türk yetkililer Perşembe günü Dickey’nin ayakta durduğunu ve dolaştığını gösteren bir video mesajı yayınladı. Uyanıkken ve konuşurken, “içten iyileşmediğini” ve mağaradan çıkmak için çok fazla yardıma ihtiyacı olduğunu söyledi .
*Kurtarılmasının ardından Türkiye Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanı OK Memiş, düzenlediği basın toplantısında Dickey’nin sağlık durumunun “çok iyi” olduğunu söyledi.
*Avrupa Mağara Kurtarma Derneği (Ecra), çok sayıda kurtarıcının operasyon sırasında kullanılan halat ve kurtarma ekipmanlarını çıkarmak için mağarada kaldığını söyledi.Dernek, “bu mağara kurtarma operasyonunun başarısına katkıda bulunan yedi farklı ülkeden çok sayıda mağara kurtarıcısına büyük şükranlarını” ifade etti.
*Daha önceki bir açıklamada Dickey’nin “uluslararası mağaracılık camiasında tanınmış bir isim, yüksek eğitimli bir mağaracı ve kendisi de bir mağara kurtarıcısı” olduğu belirtilmişti. “Mağarabilimci olarak faaliyetlerine ek olarak, aynı zamanda Ecra tıp komitesinin sekreteri ve ABD’deki mağara kurtarma organizasyonlarında eğitmenlik yapmaktadır.”
*Yapılan açıklamada Dickey’nin ebeveynleri, onun mağaradan güvenli bir şekilde çıkarıldığı haberi karşısında “inanılmaz bir sevinç” yaşadıklarını söyledi.
