İncelemeler NASA’nın aynı zamanda değerli Ay taşlarını da sakladığı Johnson Uzay Merkezi’nde özel bir temiz odada gerçekleşiyor.

Bunun yanında Dünya’dan 81 milyon kilometre uzaklıkta Güneş’in yörüngesinde dönen ve Empire State büyüklüğünde olan Bennu’nun 2182 yılında Dünya’ya tehlikeli bir şekilde yaklaşması bekleniyor. OSIRIS-REx’in çabaları asteroidin saptırılması yönündeki çabalara da katkıda bulunacak.

Parçaların saklandığı kapsüle ilişkin son gelişme ise bir hayli ilginç. Hatırlanacağı üzere Queen grubunun efsanevi gitaristi ve aynı zamanda astrofizikçi Brian May, kapsülün dışına taşmış olan parçaları Claudia Manzoni ile birlikte stereoskopik olarak görüntülemişti.

Aslında görevin resmen bir parçası olmayan Claudia Manzoni ve Brian May’di. OSIRIS-REx misyonunun sorumlusu Dante Lauretta tarafından iki bilim insanı, özel olarak davet edilmişti.

‘Kapsül açılmıyor başkanım!’

Şimdi sıra kapsülü açmakta! Ama kapsül açılmıyor… Şaka değil, gerçekten açılmıyor. Yani eğer kapsülü açmakla sorumlu olan görevli, NASA başkanından “Kapsül açılmıyor başkanım” diyerek bahşiş koparmaya çalışmıyorsa kapsül sahiden açılmıyor!

NASA, yedi yıllık destansı bir görevin ardından kapsülü gezegenimize getirirken, kapsülün “Touch-and-Go Sample Acquisition Mechanism” adı verilen ve kısaca TAGSAM olarak anılan mekanizmasını açmakta sorun yaşıyor.

Problem şu: TAGSAM incelemelerin en yüksek doğrulukla ve Dünya etkilerinin oluşturabileceği kontaminasyon olmaksızın yürütülebilmesi için özel bir alanda açılması gerekiyor. Yani bilim insanları numuneyi bozulmamış bir şekilde incelemek istiyor. Bu amaçla tüm ekstraksiyon prosedürlerinin, bilim adamlarının eldivenlerle erişebileceği, aktif nitrojen akışı altında, kapalı, temiz bir kutuda gerçekleştirilmesi gerekmekte. Toplam 35 adet bağlantı noktasıyla kapatılan TAGSAM’ın kapağında iki bağlantı noktası açılamıyor.

NASA’nın bulması gereken kurnaz manevralar

Yani işin özü; numunenin açılabilmesi için bazı kurnaz manevralar gerekiyor. Gerekli olan tüm aletler özel alana sığabilmeli, numunenin bütünlüğü bozulmalalı ve temiz oda standartları korunmalı. NASA’dan Erin Morton bir blog yazısında şunları ifade ediyor:

Ekip, numuneyi güvenli ve bozulmamış tutmaya devam ederken, kafanın içindeki materyali çıkarmak için yeni yaklaşımlar geliştirmek ve uygulamak için çalışıyor.

Oluşan bu durumun sebeplerinden biri muhtemelen beklenenden çok fazla malzeme toplanmış olması olabilir. En az 60 gram Bennu tozu yakalamayı umuyordu. Kabın içinde tahminen 250 gram civarında toz bulunuyor. Bu da bilim insanları için çok çok önemli bir fırsat anlamına gelmekte.

Aktarılana göre sorunun çözümünü bulmak birkaç hafta alacak. Bilim ekibi konunun üzerinde çalışırken TAGSAM, temiz ve kirlenmemiş halde kalması için transfer kabına geri yerleştirildi, bir conta ile kapatıldı ve nitrojenle dolu bir teflon torbaya kondu. Kutunun içinde ne olduğunu tam anlamıyla görmek için tahminlere göre birkaç hafta daha beklemek gerekecek.

Kaynak: /Hürriyet // Science Alert / Metin Aktaşoğlu tarafından yerelleştirildi.