İngiltere Merkez Bankası’nın faiz oranlarını yükseltmemesinin ardından “Sterlin” yeniden baskı altına girdi – Piyasalar, faiz oranlarının gelecek yıl üç katına çıkabileceği konusunda uyardı – Yeni mortgage – ipotek kredilerinde geçici olarak durdurma kararı alınması bekleniyor –
İngiliz hükümetinin geçen Cuma günü mini bir bütçeyle kapsamlı vergi indirimleri açıklamasının ardından Sterlin – Dolar karşısında rekor bir düşüş yaşandı. Muhafazakar Parti milletvekilleri, ‘Şansölye’ Kwasi Kwarteng ve başbakan Liz Truss’a öfkeliler ve bazıları daha kuvvetli bir liderlik mücadelesi veya yaklaşmakta olan finans yasasını reddetme seçeneği üzerinde kafa yoruyor. Bununla birlikte ülkede, Sterlin’in daha da aşağı düşmesi halinde erken bir genel seçimle sonuçlanacak bir kaosu tetikleyebileceği konusunda aşırı bir gerginlik var.
Hatta bir Muhafazakar milletvekili, “bu çılgınlık bitmek zorunda” diyerek partinin muhalefete girmesini istediğini dile getirirken, bir diğeri “ görev başında ki Muhafazakar partiyi hiç bu kadar yönetilemez görmediklerini” söyledi.
İngiltere Merkez bankası acil faiz oran artışını durdurdu ve bunun yerine tam değerlendirmeyi Kasım ayında yapacağını açıkladı. Bakanlar, İngiltere Merkez Bankası’nın faiz oranlarında acil bir artışa izin vermeme kararının Sterlin’in yeni satışlara yol açmasının ardından, mali piyasanın ekonomik stratejisine yönelik tam ölçekli bir güven kaybını önlemek için mücadele ediyor.
Bazı önemli yatırımcılar, güveni artırmak için acil bir faiz oranı artışı üzerine bahse bile giriyorlar. Bunun yerine, İngiltere Merkez bankası
başkanı Andrew Bailey, olayların yakından izlendiğini söyledi . Yapılan önemli analiz detaylarında ise İngiltere Merkez Bankası’nın ‘bekle ve gör’ yaklaşımının piyasaları yatıştırma olasılığının düşük olduğu söyleniyor.
Döviz piyasaları bir ülkenin aleyhine döndüğünde o ülkenin para biriminin değeri düşmeye başlar – Piyasalar atanan 47 yaşındaki başbakan Liz Truss yönetimindeki yeni yönetimle ilgili hayal kırıklığına uğradığı için İngiliz Sterlini son haftalarda düştü . Geniş kapsamlı vergi indirimlerine dayanan kapsamlı bir ekonomi politikasının sinyalini verdi.
Maliye bakanı Kwasi Kwarteng, ekonomistlerin sadece daha da kötüleşeceğini söylediği %9,9’luk bir enflasyon oranını görmezden geldi, Cuma sabahı ekonomiye çok daha fazla para pompalamak için mini bütçeyi açıklamayı seçti ve piyasalar tarafından ağır şekilde suçlandı. Döviz tüccarları, hafta sonu ve Pazartesi günü kararlarını verdiler ve Sterlini yaklaşık 1,20 dolardan 1,03 Dolara indirdiler ve kısmi bir toparlanmadan önce satırları yazdığım Salı sabahı erken saatlerde 1.0767 dolar civarına yerleşti.
Sterlin’de ani ve keskin bir düşüş belirsizlik yaratır ve mal ithal eden ve ihraç eden İngiliz işletmelerinin planlarını alt üst eder. İthalat için belirli bir bedel ödemeyi ve yurt dışına sattıkları mal ve hizmetler için belirli bir fiyat almayı umarlar. Tüm bunlar para birimi düştüğünde değişir. Pound daha az değerliyse, yurtdışından mal ithal etmenin maliyeti doğal olarak artar.
Peki, İngiltere için Sterlin’in Dolar karşısında düşüşü ne anlama geliyor? Daha zayıf bir Pound, yabancı mal satın alan İngiliz tüketiciler için fiyatların artması anlamına gelir ve insanların ABD’ye veya ABD Dolarını kullanan ülkelere seyahat etmeleri durumunda paralarının değer kaybedeceğinden seyahat oranı da düşer. Petrol, İngiltere’nin ithal ettiği en önemli mallardan biridir ve uluslararası emtia piyasalarında Dolar cinsinden fiyatlandırılır. Dolar karşısında zayıf bir Pound, bir arabayı dizel veya benzinle doldurmayı daha pahalı hale getirecektir. Doğal gaz da Dolar cinsinden fiyatlandırılır. İngiltere ayrıca yiyeceğinin %50’sinden fazlasını ithal ediyor, bu nedenle sebze de enginardan, meyve de muza kadar her şeyin maliyeti artar.
Reuters haber ajansına göre Halifax, ücretli tüm mortgage – ipotek ürünlerini geçici olarak geri çekti.İki İngiliz kredi kuruluşu, Virgin Money ve Skipton Building Society Sterlin düşüşünün fiyatlandıramaz hale getirdiği için yeni müşteriler için tüm anlaşmaları durdurdu.
Salı gününün ön sayfalarında tüm gazeteler kritik manşetler altında okuyucularıyla buluştu. Sterlin – Dolar karşısında tüm zamanların en düşük seviyesine dokunan Pazartesi günü piyasalardaki kargaşa hakim. İşte ön sayfalarda yer alan manşetler ve kısa detaylar;
Mirror tabloid gazetesindeki manşet , Liz Truss ve Kwasi Kwarteng’in fotografının yanında “Kontrolden Çıktı”şeklinde. Gazete, başbakanın vergi indirimlerinin piyasaları kaosa sürüklediğini ve milyonlarca haneyi daha fazla mali sefaletle karşı karşıya bıraktığını yazıyor.
Telegraph’ın ön sayfasında Kwarteng ve İngiltere Merkez Bankası başkanı Andrew Bailey’in fotoğrafının ortasında Sterlin değerindeki dünkü düşüşü gösteren bir grafik var. Gazete, “Korkak borç verenlerin” yeni mortgage – ipotekleri terk ettiğini söylüyor. Mortgage – ipoteklerin geri çekilmesi halinde, faiz oranlarında gelecek yılın ortasına kadar %6’ya varan bir artış beklentisi hatırlatılıyor. Gazete, böyle bir artışın tipik bir Mortgage – ipoteğin kredi geri ödeme aylık maliyetine 800 Sterlin ekleyeceğini yazıyor. Muhafazakar bir milletvekili gazeteye, meslektaşlarının faiz oranlarındaki artış ihtimali karşısında “korktuğunu” söyledi.
Daily Star’ın manşeti ön sayfadan şöyle ; Kwarteng’i bir “Mali palyaço” olarak nitelendiriyor ve şansölye olarak görev yaptığı dönemden sadece üç hafta sonra “ekonomiyi alt üst ettiğini” duyuruyor.
Guardian gazetesine göre ise Pazartesi günkü çalkantı, piyasaların “sert konuşmanın yeterli olmayacağına” ve borçlanma maliyetlerinin “Sterlinin düşüşünü tersine çevirmek için keskin bir şekilde yükselmesi” gerekeceğine inandığını gösteriyor. Liz Truss hükümetinin ekonomik stratejisinde mali piyasa güveninin tam ölçekli kaybını önlemek için mücadele ettiğini söylüyor. Piyasaların artık “sert konuşmanın yeterli olmayacağına ve Sterlinin düşüşünü tersine çevirmek için resmi borçlanma maliyetlerinin keskin bir şekilde artması gerekeceğine inandığını” belirtiyor.
Financial Times, İngiltere Merkez Bankası ve Hazine’nin hem enflasyonu hem de devlet borcunu kontrol altına almak için çalışacaklarına dair taahhütlerinin, yatırımcıların yoğun Sterlin satışlarını durduramadığını vurguluyor. Gazete, Singapur Bankası’nın baş ekonomisti, İngiltere’nin genellikle “politika yapıcıların güvenilirliğini yeniden ortaya koymak için mücadele ettiği” yükselen piyasalarda görülen bir sarmalın içine girebileceği uyarısını aktarıyor.
Times gazetesi ise , Muhafazakar bakanlar arasında yeni hükümetin ekonomik stratejisiyle ilgili endişeleri bildiriyor ve seçmenler yükselen mortgage – ipotek kredi maliyetlerinden dolayı partiyi suçlarsa partinin bir “Acı dünya” ile karşı karşıya kalacağına dair bir uyarıdan alıntı yapıyor.
