Gökbilimciler, bir yarısı daimi gece karanlığını yaşasa da yeni keşfedilen Dünya’ya denk kütleli bir ötegezegenin, dünya dışı yaşam belirtileri aramaya değer olabileceğine inanıyor.
IFLS’ın verdiği bilgilere göre Wolf 1069-b adı verilen ötegezegen, Dünya’dan 31 ışık yılı uzaklıkta kırmızı cüce yıldızının yörüngesinde dönen ve Samanyolu’nda yer aldığı düşünülen belki de milyarlarca gezegenden bir tanesi.
Gökbilimciler, İspanya’daki Calar Alto Gözlemevi’ne monte edilmiş özel bir alet kullanarak bu uzak dünyayı keşfetmeyi başardı. Cihaz, birçok teleskop gibi galaksinin uzak kısımlarını izliyor ve yıldızların ışığında olağandışı kaymaları takip ediyor. Eğer söz konusu izlenen yıldızın önünden bir gezegen boyutunda nesne geçerse, bu ışığın bize ulaşmasında kısmi engel teşkil ettiği için (aramıza bir nesne girdiği için) ışıkta azalma meydana geliyor. Bu azalmanın miktarı, yıldızın önünden geçen kütlenin -bu durumda gezegenin- ne kadar büyük olduğunu, yani kütlesini bize veriyor.
Max Planck Astronomi Enstitüsü’nden Diana Kossakowski “Yıldız Wolf 1069’un verilerini analiz ettiğimizde, kabaca Dünya kütlesine sahip bir gezegeni andıran net, düşük amplitüdlü bir sinyal keşfettik. Sinyal, Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin 15’te birine eşdeğer bir mesafede ölçüldü. [Yani Dünya’nın Güneş’e olan mesafesinden kendi güneşine 15 kat daha yakınmış] Bu gezegen, 15,6 gün içinde yıldızının yörüngesinde bir tur atıyor” şeklinde konuşmuş.
Wolf 1069-b, güneşinin yaşanabilir bölgesinde yer alıyor. Yaşanabilir bölge, suyun ne soğuktan donacağı, ne de sıcaktan buharlaşacağı uygun bir iklim sunan varsayımsal aralıklara deniyor ve bu bölgeler, yıldızların kütlesine göre değişkenlik gösteriyor. Wolf 1069-b’nin yörüngesi de anlaşılan o ki kendi yıldızının yaşanabilir bölgesinde; tıpkı Mars ve Dünya gibi (ama tabii Mars farklı sebeplerle yaşama elverişli değil).
Bulguları detaylandıran makale ise Astronomy & Astrophysics dergisinde yayınlandı.
Bir yıldızın yaşanabilir bölgesinin konumu, özelliklerine bağlı olarak büyük ölçüde değişiklik gösterebiliyor. Misal, Wolf 1069-b’nin etrafında döndüğü kırmızı cüce, bizim güneşimizden çok daha soğuk olduğundan, yaşanabilir bölgesi, uzayda nispeten Wolf 1069’a çok daha yakın bir bölgede yer alıyor. [Bu arada ek bilgi verelim; Wolf 1069 derken bu isimlendirme aslında yıldıza verilen isim. Yıldızın isminin ardından gelen -a -b -c gibi son ekler-harfler de gezegenler arasında söz konusu yıldıza yakınlıkta kaçıncı sırada olduğu bilgisini bize veriyor. -a en yakındaki gezegene deniyor. Güneş Sistemi için konuşacak olursak, Dünya için Güneş-c diyebiliriz çünkü Dünya; Merkür ve Venüs’ten sonra Güneş’e en yakın üçüncü gezegen.]
Bunun yanı sıra, Wolf 1069-b kendi güneş sistemimizde Merkür’ün yörüngesinden çok daha dar bir yörüngede seyahat etmesine rağmen, Dünya’nın Güneş’ten aldığı radyasyonun yalnızca yüzde 65’ini alıyor. Bu, ötegezegenin atmosferinin – öncelikle bir atmosfere sahip olduğunu varsayarsak – yakındaki yıldızın cılız radyasyon çıktısı tarafından patlatılmamış olabileceği olasılığını bir ihtimal olarak önümüze koyuyor. Bu da yaşam olasılığını artıran bir etken.
Veriler, ötegezegenin gelgitsel açıdan ana yıldızına kilitlendiğini de ortaya çıkardı. Yani, bu ötegezegen tıpkı Ay gibi, her zaman bir yüzü ekseninde döndüğü kütleye -yıldıza- kilitli. Bu, Wolf 1069-b’nin kırmızı cüceye sadece tek yüzünü gösterdiği, yani bir yüzünün hep aydınlık, diğer yüzünün hep karanlık olduğu anlamına geliyor.
13 santigrat derece, fena değil!
Ötegezegenin gerçekten de bir atmosferle örtülü olduğunu varsayarsak, yıldıza bakan tarafı muhtemelen yaklaşık 13 santigrat derece sıcaklığa sahip ve bu da onu teorik olarak uzaylı yaşamının evrimine elverişli hale getiriyor.
Öte yandan eğer bu gezegenin atmosferi yoksa, eksi 23 santigrat dereceye sahip olacağı ve canlı yaşamı için pek elverişli olmayacağı anlamına gelecektir. Bilim insanları şimdi hem uzak ötegezegenlerin atmosferlerini tespit eden hem de analiz edebilen güçlü gözlemevlerinin tamamlanmasını bekliyor. Bu gözlemevleri tamamlandığında belki de teleskobun döneceği ilk gezegenlerden biri burasıdır!
Tabii ayrıca bu güçlü teleskoplar tamamlandığında Wolf 1069-b, evrende yalnız mıyız sorusuna cevap arayan bilim insanları için cazip bir hedef haline de gelecek. Ayrıca kim bilir, atmosfer varsa ve çok akıllı bir yaşam formu yoksa uzak bir gelecekte insanlığı bekliyor da olabilir!
