Düzce Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nden Özlem Özdemir Taş, Türkiye tarımında önemli bir yer tutan fındığın bilinmeyen özellikleri yazdı
Taş’ın ‘Fındık Bitkisinin Özellikleri’ başlıklı yazısı;
Ülkemizde tarım, ticaret anlamlarında büyük bir yeri olan ve ekonominin can damarlarından bir incisi olan ‘’fındık”ı yakından tanımaya ne dersiniz? Cevabınız ‘’evet” ise; Haydi hep beraber fındığı yakından tanıyalım.
Fındık ‘’Betulaceae”famiyasındandır ve latince ismi ‘corylus’ dur.
Yumurta şekline benzeyen yaprakları bileşik yapıdadır. Kış mevsiminde yaprak döker.
Fındık en fazla 3-6 metre arasında boylanmaktadır.
Fındık tomurcukları havaların ısınmasıyla yani haziran ayından itibaren olgunlaşmaya başlar.
Fındık aslında bitkinin tohumudur. Tohumun üzerinde sertleşmiş kahverengimsi zar bulunmaktadır.
Türkiye’deki üretimi çok eskilere dayanan fındık ihracatı ekonomik anlamda çok büyük katkıda bulunmaktadır. Bu nedenle fındık üretimine çok büyük önem verilmektedir.
Fındık üretim tesis alanlarında üretime geçilmeden önce toprak hazırlığı, drenaj çözümü ve sulama tesis kurumu gibi hazırlıklar yapılır. Alt yapısı çözümlenmiş fındık üretim tesislerinde ürün verimi yüksek olur.
Ayrıca üretim tesisi kurulmadan önce yapılan toprak analizi fındık üretiminde önemli bir yere sahiptir.
Ülkemizde yetiştirilen fındıklar meyvelerin şekline ve üretime göre üç çeşide ayrılmaktadır. Yuvarlak fındıklar, Sivri fındıklar, Badem fındıklar.
Fındık bitkisi nemli, güneşli ve esintili bölgelerde daha iyi gelişmektedir. Karadeniz bölgesinin iklim şartları daha uygun olup yıllık ortalama sıcaklık; yaşam şartları için 13-20 derece arasında olmalıdır.
Kök yapısı saçak sisteme sahiptir. Kazık kök yapmayan fındık bitkisi eğimli yüzeysel alanlarda en fazla 50-80cm derinliklere kadar gidebilmektedir.
Fındık bitkileri budamayı ve dal gençleştirme temizliği işlemlerini çok sever. Zamanında yapılan budama fındığın üretim oranını arttırır.
Budama zamanı sonbahar mevsimi’dir. Budamada kullanılan makaslar, testereler ve ipler temiz olmalı ve bakımı yapılmış olmalıdır.
Fındık bitkisine uygulanan budama türleri şu şekildedir. Form budaması, Verim budaması, Yenileme budaması’dır.
Fındık bitkisi gübreleme işlemini çok sever. Yıl içerisinde belli periyodlarda verilen doğal gübre bitkinin sağlıklı gelişimine katkıda bulunur.
Fındık bitkileri özellikle ürün zamanında sıkça zararlılarla karşılaşmaktadır. En çok görülen zararlılar; fındık kurdu, fındık güvesi, kozalak akarı, dalkıran, kabuklu bit, dal sineği, dal koşnili‘dir. Zararlı görülür görülmez uygun ilaçlama yapılmalıdır.
Fındık bitkisi; tohumla, daldırma ile, aşı ile, çelik ile ve doku kültürü ile üretilmektedir.
Fındık bitkisi çok çeşit ve türlere sahiptir. Peyzajda daha çok süs fındığı diye adlandırdığımız kırmızı yapraklı fındık türleri kullanılmaktadır.
Kaynak: Milliyet
