Osmanlı padişahı 2. Mahmut döneminde sarayda görev yapan Necip Paşa tarafından 1827 yılında İzmir’in Tire ilçesinde yaptırılan Necippaşa Kütüphanesi, 5 bin 186 adet el yazması ve basma kitabı bünyesinde barındırıyor. Kütüphane ziyaretçilere açık olsa da içinde bulunan nadir kitaplara yalnızca görevliler tarafından eldivenle dokunulabiliyor.
Necippaşa Kütüphanesi, 2. Mahmut döneminde 194 yıl önce Necip Paşa tarafından kuruldu. Necip Paşa’nın kendi döneminde ve daha önceki yıllarda yazılmış önemli eserleri bağışladığı kütüphanede 5 bin 186 adet el yazması ve
basma kitap bulunuyor. Zamana meydan okuyan Necippaşa Kütüphanesi’nde 1160 tarihinde yazılmış eserlerden Kur’an-ı Kerimlere, tıp kitaplarından tarih kitaplarına kadar birçok konuda yazılmış önemli eserler yer alıyor. Kütüphanenin en eski eseri ise ülkemizdeki en eski nüsha olarak bilinen İbn-i Sina’nın 860 yaşındaki İşarat ve’l-Tembihat kitabı. Son restorasyonu 2018 yılında biten kütüphane, ziyaretçilere de açık durumda. Ancak kütüphaneyi gezen ziyaretçiler bu nadir kitaplara dokunamıyor. Kitaplara yalnızca kütüphane görevlileri eldiven takarak dokunabiliyor.
Tire’yi ziyaret eden Necip Paşa’nın bölgede medreselerin, hocaların, talebelerin çok olduğunu, kitap okuma ihtiyacının bulunduğunu görerek kütüphaneyi kurmaya karar verdiğini belirten Necippaşa Kütüphanesi görevlisi Ahmet Kılıç, 194 yıldır ayakta duran yapının dönem dönem restorasyondan geçtiğini ifade etti. İlk restorasyonun kütüphane kurulduktan 50 yıl sonra yapıldığını, cumhuriyet döneminden önce ikinci restorasyonun gerçekleştirildiğini kaydeden Kılıç, “Vakıflar Genel Müdürlüğünün çalışmasıyla 2015 yılında başlayıp 2018 yılında biten restorasyon ise son ve en kapsamlı restorasyondur. Son restorasyonla birlikte bu alan müze-kütüphane olarak tasarlandı ve ziyaretçilere açıldı. Biz de ziyaretçilere refakat edip kütüphaneyi tanıtıyoruz” dedi.
Kitaplar özenle muhafaza ediliyor
5 bin 186 eserden yaklaşık 2 bin 200’ünün yazma eser olduğunu ifade eden Kılıç, “Kütüphanemiz tıp, biyoloji, felsefe, fizik, kimya, matematik, tarih, coğrafya, sosyoloji ile ilgili kitaplara ev sahipliği yaparken, edebi eserler ve din bilimleri ile ilgili kitaplar da burada mevcut. Bu kütüphaneyi müze gibi düşünüyoruz. Ziyaretçiler kitaplara dokunamıyor ancak eğer arzu ederlerse biz onlara örnek bazı kitapları gösteriyoruz. Biz de kitaplara eldivensiz dokunmuyoruz. Kütüphanemizde iklimlendirme cihazı 7 gün 24 saat çalışıyor. Alanın sıcaklığını 18 derecede sabit tutuyoruz. Nem oranı yüzde 60’ı geçmiyor. Dışarıdan gelen kitapları fiziksel temizlik yapıldıktan sonra azot sterilizasyon cihazına koyuyoruz, daha sonra içeriye alıyoruz” diye konuştu.
