Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile düzenlenen ortak basın toplantısında, “Son üç yılda izlediğimiz aktif diplomasi dikkate alındığında Rusya ile Ukrayna ve Amerika arasında önümüzdeki dönemde gerçekleştirilmesi muhtemel görüşmeler için ülkemiz ideal bir ev sahibi olacaktır” dedi. Zelenski de “Putin, eğer gerçekten bu savaşı bitirmek istiyorsa esir değişimi yapılmalı, Ukrayna’ya güvenlik garantileri de verilmeli” ifadesini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’ye resmi ziyarette bulunan Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski ile bugün Cumhurbaşkanlığı’nda bir araya geldi. İki lider görüşmelerinin ardından anlaşmaların imzalanması törenine katıldı. Erdoğan, imza töreni sonrası düzenlenen ortak basın toplantısında şöyle konuştu:
“Birkaç gün sonra dördüncü yılına girecek olan savaşta hayatını kaybedenler için Ukrayna halkına taziyelerimi iletiyorum. Sayın Zelenski’nin ziyareti Ukrayna’daki savaşın temel dinamiklerinde önemli değişimlere aday olunan bir dönemde gerçekleşiyor. Savaşın kazananı, barışın kaybedeni olmayacağı anlayışıyla savaşın ilk gününden bu yana taraflar arasında müzakere edilmiş bir barışın tesisi için yoğun çaba sarf ettik. Bu doğrultuda Mart 2022’de İstanbul’da iki ülke arasında doğrudan müzakerelere ev sahipliği yaptık. Taraflarla yürüttüğümüz temaslar neticesinde Karadeniz Tahıl Girişimi’ni hayata geçirdik. Son üç yılda Rusya ve Ukrayna ile her seviyede doğrudan girişimlerde bulunduk. Tüm bu çabalarımızda her iki taraf için de güvenilir bir arabulucu olmaya samimi olarak gayret gösterdik, somut neticeler aldık.
Gelinen aşamada sayın Trump’ın savaşı müzakereler yoluyla ve süratle sonlandırılması için başlattığı bir diplomatik girişim mevcut. Bu yaklaşım Türkiye’nin son üç yıldır izlediği politikayla da örtüşüyor. İstanbul müzakereleri taraflar arasında mutabakata en fazla yaklaşılan platform olmasıyla önemli bir referans noktası teşkil ediyor. Son üç yılda izlediğimiz aktif diplomasi dikkate alındığında Rusya ile Ukrayna ve Amerika arasında önümüzdeki dönemde gerçekleştirilmesi muhtemel görüşmeler için ülkemiz ideal bir ev sahibi olacaktır.
“BU SAVAŞ ARTIK SONA ERMELİ”
Sayın Zelenski ile görüşmemde Türkiye’nin Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve bağımsızlığına olan kuvvetli desteğini ifade ettik. Aynı zamanda müzakere sürecinin kalıcı bir barışla sonuçlandırılması için her türlü desteği vereceğimizin altını çizdik. Çok sayıda masumun ölümüne ve muazzam bir yıkıma neden olan bu savaş artık sona ermelidir. Karadeniz’de ticari seyrüsefer emniyetini hedefleyen bir düzenlemenin hayata geçirilmesi için ülkemizin çalışmayı sürdüreceğini de belirttim. Karadeniz’de hayata geçirilebilecek böyle bir düzenlemenin müzakerelere giden süreçte önemli bir güven artırıcı tedbir işlevi göreceğine inanıyorum.
Sayın Zelenski ile gündemimizde Ukrayna ile stratejik ortaklık ilişkilerimiz kapsamındaki konu başlıkları önemli yer tuttu. Ticari ilişkilerimizin daha da güçlendirilmesi için önümüzdeki dönemde atabileceğimiz adımları masaya yatırdık. Savaşın getirdiği tüm zorluklara rağmen ikili ticaretimizde tespit ettiğimiz 10 milyar dolar hedefine emin adımlarla yürümek istiyoruz. Şirketlerimizin savaşın yol açtığı tahribatın giderilmesi ve yeniden imar konusunda Ukrayna’ya destek vermeye istekli olduklarını ifade ettik.
Ukrayna’da barışın tesisiyle birlikte önümüzdeki dönemde ilişkilerimizin stratejik ortaklığımıza yaraşır seviyede daha da üst seviyelere çıkacağına tüm samimiyetimle inanıyorum.
Ukrayna’nın toprak bütünlüğü için özellikle mücadele veren Kırım Tatar’ı soydaşlarımızın hakları konusunda değerli dostum Zelenski’nin attığı cesur adımları takdirle karşıladığımı belirtmek istiyor, ilave adımların geleceğini de temenni ediyorum.”
“UKRAYNA’NIN TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ VE EGEMENLİĞİ BİZİM OLMAZSA OLMAZIMIZDIR”
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Zelenski, ortak açıklamanın ardından sorularını yanıtladı. Ukraynalı bir gazetecinin “Ukrayna’nın barışa ulaşmak için bazı topraklardan vazgeçmesi yaklaşımın Ukrayna’nın egemenliği ve toprak bütünlüğü bağlamında uluslararası hukuka uygunluğu” sorusunun üzerine Erdoğan, şöyle yanıt verdi:
“Öncelikle Ukrayna’nın toprak bütünlüğü, egemenliği bizler için çok önemli ve toprak bütünlüğüne, egemenliğine, Türkiye’nin saygısını her yerde anlattık. Tüm uluslararası toplantılarda bu konuyu daima işledik. İşlemeye devam ediyoruz. Bundan sonraki süreçte de özellikle Ukrayna’nın toprak bütünlüğü ve egemenliği bizim olmazsa olmazımızdır. Temennimiz odur ki barışın kaybedeni olmaz, dolayısıyla barışın bir an önce sağlanmasını temin etmiştir. Bu konuda değerli dostum zaten barıştan yana olduğunu açık ve net olarak bizlere ifade ediyor. Temennim odur ki gerek Dışişleri Bakanımın muhatabıyla yaptığı görüşmelerde, gerek şahsımın sayın Putin ile yaptığı görüşmelerde, bu barışla ilgili yolculuğu, yolu kat ederiz, temiz ederiz ve bunun için adımları da atarız.”
Zelenski de aynı soruyu şöyle yanıtladı:
“Barışı biz istiyoruz ama adil şartlarda bunun gerçekleşmesini istiyoruz. Her ülke ile bir şeyler görülebilirsiniz ama Ukrayna olmadan Ukrayna’daki savaşı bitirmeyi konuşmak olmaz. Rusya’nın Suudi Arabistan’daki görüşmesi bizim için sürpriz oldu. Biz medyadan bunu öğrendik. Orada kimlerin kalacağını bilmiyorum ve ilgilenmiyorum. Biz açığız, ben Suudi Arabistan’a gitmeyeceğim. Onların başkanı ile temasta olduk. Ziyaret tarihi 10 Mart olarak belirlendi. ABD‘ye gelince, onları Kiev’e bekliyoruz.
Rusya-Ukrayna savaşından “adil bir barışın” nasıl yapılacağı ve kısa sürede bir barışın mümkün olup olmayacağı ve Türkiye’nin buna katkısının olup olmayacağı sorusuna karşı Erdoğan, şöyle konuştu:
“Adil bir barışın mümkün olması için güçlü olduğunu bildiğimiz ülkelerin barıştan yana tavrını ortaya koyması lazım. Barışın kaybedeni olmaz. Şu anda tüm dünya Rusya-Ukrayna arasındaki bu savaşta artık barışı bekliyor. Barış, temin edilsin çünkü bunca esir var. Bunun yanında yüzbinlerce insan da öldü, öldürüldü. Artık bu ölüme de son verilsin deniyor. Şimdi bizler en yakın komşuları olarak biz bir an önce barışın teminiyle alakalı gerek şahsım gerek Dışişleri Bakanım bizler muhataplarımızla barışın temini için adım atalım istiyoruz. Tahıl koridorunun kurulmasını isteyişimizin sebebi bu olmuştur. Tahıl koridorunda da iyi bir netice aldık ama maalesef devamını sağlayamadık. 30 bin ton tahıl malum gönderildi, biz aracı olduk. Bundan sonraki süreçte de bunun devamını istiyoruz. Suriye’ye tahıl gönderme konusunda sayın Zelenski’ye teşekkür etmek istiyorum. Kendisine Suriye halkı adına teşekkür ediyorum çünkü böyle zor bir zamanda Suriye’nin böyle bir imkanı aracılığımızla özellikle de Ukrayna’dan elde etmiş olması özellikle insani ve vicdani bir görevdir.”
“BUGÜN İTİBARİYLE SİLAHLA, CEPHEDE HİÇBİR TARAF KAZANAMAZ”
Zelenski de “Bugün itibariyle silahla, cephede hiçbir taraf kazanamaz ve Rusya bunu istiyordu ama yapamadı. Diplomasiye geçiş olmalı ama bu geçiş, adil bir barışa yol açmalı. Bugün müzakereleri yapanlardan hiç kimse esirlerin değişimini görüşmedi ama durum zaten bunu haykırıyor. Putin, eğer gerçekten bu savaşı bitirmek istiyorsa esir değişimi yapılmalı. Ukrayna’ya güvenlik garantileri de verilmeli. Burada Ukrayna’nın ordusu ve ABD ile Avrupa ordularının Ukrayna’da konuşlandırılması. Henüz güvenlik garantilerini konuşmak için erken. Rusya’nın işgal ettiği topraklar da her zaman Ukrayna’nın bir parçası olacak, aksini kabul etmiyoruz.”
