BM, mevcut iklim planlarında 2,7 derecelik sıcaklık artışıyla küresel felaketle karşı karşıya olunduğu konusunda uyardı – Rapor, ülkelerin Covid’den sonra daha uyumlu inşa etme şansını kaybettiklerinden dolayı, iklim hedeflerini güçlendirmesi gerektiğini söylüyor – BM Çevre Programı (Unep) direktörü Inger Andersen “İklim değişikliği artık geleceğin sorunu değil. Bu artık bir sorun. Sera gazı emisyonlarını neredeyse yarıya indirmek için sekiz yılımız var”
BM’nin bir raporuna göre, dünya, Covid-19 pandemisinden “daha iyi bir şekilde yeniden inşa etme” fırsatını çarçur ediyor ve ülkeler iklim taahhütlerini güçlendirmezlerse en az 2,7 derecelik feci sıcaklık artışlarıyla karşı karşıya kalınacak.
Dünkü yayın, ülkelerin mevcut taahhütlerinin 2030 yılına kadar karbonu yalnızca yaklaşık %7,5 oranında azaltacağı konusunda uyarıyor; bu, bilim insanlarının küresel sıcaklık artışlarını 1,5C ile sınırlamak için gerekli olduğunu söylediği %45’ten çok daha az, bu da Pazar günü Glasgow’da başlayacak Cop26 zirvesinin amacı.
BM genel sekreteri António Guterres, bulguları dünya liderlerine “gürültü veren bir uyandırma çağrısı” olarak nitelendirirken, uzmanlar fosil yakıt şirketlerine karşı sert eylem çağrısında bulundu. 100’den fazla ülke yüzyılın ortalarında net sıfır emisyona ulaşma sözü vermiş olsa da, ülkelerin iklim konusunda ihtiyaç duydukları niyetleri ve eylemleri arasındaki açığı inceleyen BM emisyon raporuna göre bu, iklim felaketini önlemek için yeterli olmayacak.
Net sıfır taahhütlerinin birçoğunun belirsiz olduğu ve emisyonlarda katı kesintiler eşlik etmedikçe, bu on yıl, potansiyel olarak felaket boyutunda küresel ısınmaya izin verecekti.
BM genel sekreteri Guterres şunları söyledi: “Isınma devam ediyor ve bu raporun içeriğinin de gösterdiği gibi, ihtiyacımız olan liderlikten uzakta gözüküyor. Ülkeler, Covid -19 mali ve kurtarma kaynaklarını sürdürülebilir, maliyet tasarrufu sağlayan, gezegen tasarrufu sağlayan yollarla yatırmak için büyük bir fırsatı çarçur ediyor. Dünya liderleri Cop26’ya hazırlanırken, bu rapor bir gürleyen uyandırma çağrısıdır. Uyanmak için kaç taneye ihtiyacımız var?”
Raporu hazırlayan; UN Environment Programme – BM Çevre Programı – Unep yönetici direktörü Inger Andersen ise şunları söyledi: “İklim değişikliği artık geleceğin sorunu değil. Bu artık bir sorun. Küresel ısınmayı 1.5C ile sınırlama şansına sahip olmak için, sera gazı emisyonlarını neredeyse yarıya indirmek için sekiz yılımız var: planları yapmak, politikaları uygulamak, uygulamak ve nihayetinde kesintileri gerçekleştirmek için sekiz yıl. Saat yüksek sesle işliyor.”
Raporda, geçtiğimiz yıl Covid karantinaları sırasında emisyonların yaklaşık %5,4 düştüğü, ancak ekonomik toparlanmaya yapılan harcamaların yalnızca beşte birinin karbonu azaltacak çabalara yönelik olduğu tespit edildi. BM, dünyanın dört bir yanındaki hükümetlerin vaatlerine rağmen “daha iyi bir şekilde yeniden inşa etme” konusundaki başarısızlığın, dünyanın iklim kriziyle mücadele etmek için gerekli ekonomik değişimi yapma istekliliği konusunda şüphe uyandırdığını söyledi.
Cop26 öncesinde, ülkelerin, 2015 Paris iklim anlaşması kapsamında bir gereklilik olan önümüzdeki on yıl için ulusal olarak belirlenmiş katkılar (NDC’ler) olarak adlandırılan emisyon kesintilerine ilişkin ulusal planları sunmaları gerekiyordu.
Ancak Unep raporu, ülkelerin sadece yarısının yeni NDC’ler sunduğunu, Çin ve Hindistan da dahil olmak üzere büyük yayıcıların hala planlarını yayınlamak üzere olduğunu ve Rusya, Brezilya, Avustralya ve Meksika da dahil olmak üzere diğer bazı hükümetlerin, iyileştirme sağlamayan zayıf planlar sunduğunu tespit etti. 2015 Paris vaatlerine göre.
Cambridge Çevre, Enerji ve Doğal Kaynak Yönetimi Merkezi’nden Joanna Depledge şunları söyledi: “Raporun çizdiği tablo korkunç: NDC’lerin yarısından azı, 2015 veya 2016’da sunulan ilk turdan gerçekten daha iddialı.Ülke taahhütleri ile sıcaklık artışını sınırlamak için gereken kesintiler arasında bir hırs farkı var… ve daha da sıkıntılı olanı, bir uygulama boşluğudur, birçok büyük yayıcı mevcut taahhütlerini yerine getirme yolunda bile değil.”
Rapora göre, küresel emisyonların yaklaşık yarısını, GDCP’nin yarısını ve küresel nüfusun yaklaşık üçte birini net sıfır taahhüt altına koyarak, yüzyılın ortası için daha uzun vadeli net sıfır taahhütleri artık 49 ülke ve AB tarafından kabul edildi. Eylül sonundan önce verilen taahhütleri dikkate aldı.
Ancak Unep yönetici direktörü Inger Andersen hükümetlerden gelen net sıfır vaatlerinin genellikle belirsiz veya belirsiz olduğunu söyledi. Bunlar “sağlam hale getirilebilir ve tam olarak uygulanabilirse”, dünya, Unep’in öngördüğü 2.7C’lik öngörülen ısınmadan 0.5C’yi kesebilir, dedi.
Londra Imperial College Grantham Enstitüsü’nde araştırma direktörü Joeri Rogelj ise konuyla ilgili olarak şunları söyledi: “Uygulanırsa, mevcut net sıfır hedefleri gelecek yüzyıl için sıcaklık tahminlerini yaklaşık yarım derece düşürür. Merkezi tahminleri 2C’ye yaklaştırır ancak yine de olmaz. Küresel ısınmayı 1.5C bir yana, 2C’nin çok altında tutmakla aynı doğrultuda.Öte yandan rapor, birçok durumda ülkelerin kısa vadeli hedeflerinin henüz net sıfır hedeflerine ulaşmak için emisyonları net bir şekilde ortaya koymadığının altını çiziyor. Buda, hedeflere ulaşılıp ulaşılmayacağı konusunda şüphe uyandırıyor.”
İşçi partisi gölge bakanı Ed Miliband şunları söyledi: “Hükümetin bu belirleyici on yılda olmamız gereken yerden ne kadar uzakta olduğumuz konusunda gerçeği söylemeye başlamasının zamanı geldi. Bu rapor, hedef direklerin bu on yılda eylemden bu yüzyılın ortasındaki hedeflere kaydırılamayacağını eğer takip edersek, açıkça ortaya koyuyor. Bu kursla küresel ısınmayı 1.5C’de tutmayı başaramayacak ve gelecek nesillere ihanet edeceğiz. Eylem penceresi kapanıyor ve bütçede ve önümüzdeki günlerde, başbakan ve hükümetin Cop26’yı iklim gecikmesi değil, iklim teslimi zirvesi yapmak için adım atması kritik önem taşıyor.”
Emisyon açığı raporu ayrıca hayvancılık, doğal gaz çıkarma ve atıklardan kaynaklanan güçlü bir sera gazı olan metanın altını çizdi. ABD, AB ve diğer 20’den fazla ülke, bu on yılda metanı küresel olarak %30 oranında azaltma taahhüdü imzaladı.
UN Environment Programme – BM Çevre Programı – Unep sıcaklık artışlarına karbondan sonra ikinci en büyük katkının metanın olduğunu ve yıllık metan emisyonlarının yaklaşık %20’sinin, örneğin doğal gaz sondajının daha iyi yönetilmesi, alev yakmanın durdurulması ve eski kuyuların kapatılması yoluyla çok az maliyetle veya ücretsiz olarak azaltılabileceğini söyledi.
Oxford Üniversitesi’nde jeosistem bilimi profesörü olan Myles Allen, fosil yakıt şirketlerini ve diğer büyük yayıcıları, karbon yakalama kullanarak bir “karbon geri alma yükümlülüğü” yoluyla yaydıkları karbonun kalıcı olarak depolanması için ödeme yapmaya zorlama fikrini savundu. Myles Allen şöyle devam etti; “Mevcut ilerlemede, 2080’lerde bir süre 2030 emisyon açığını kapatacağız. Küresel olarak fosil yakıt tüketimini gereken oranda azaltma iştahı yok. Geriye kalan tek seçenek, karbondioksiti atmosfere atmak yerine yeraltında depolamak gibi güvenli ve kalıcı bir şekilde bertarafını artırmaktır.”
