Liz Truss, Birleşik Krallık’ı sadece bir kaç haftada resesyonun eşiğine getirdi – Ekonomi piyasalarında açıklanan mini bütçeye inanç yok ve İngiliz halkının yakında etkilerini hissetmesi bekleniyor –
Liz Truss, görevi Eylül başında Boris Johnson’dan devraldı ve Kraliçe II. Elizabeth’in ölümüyle politik derinliklere daldı. Ancak 10 günlük ulusal yas dönemi sona erince olanlar oldu. Birleşik Krallık adeta sudan çıkmış balığa döndü. Son birkaç hafta Birleşik Krallık ve Muhafazakar partinin itibarına zarar verdiğini, bunun nereye gittiğini anket sonuçlarında görmek mümkün ve ekonomiye verilen zararı onarmak yıllar alacak gibi duruyor. Birleşik Krallık ekonomi politikasında şimdiye kadar görülen en dramatik değişimlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Mini bütçenin açıklanması sonrasında enflasyonun yüksek olduğu bir zamanda ekonomide talebi canlandırarak vergileri düşürmenin bir anlamı yok tespiti yapılırken, İngiltere Merkez Bankası’nın faiz oranlarını zaten yapmayı planladığından daha fazla artırmaktan başka seçeneği kalmayacağı şimdiden yazılıyor çiziliyor.
Bu sabahki pazar gazetelerinden Sunday People, 70 Muhafazakar milletvekilinin bir aydan kısa bir süredir görevde olan yeni başbakan Liz Truss’ı devirmeyi planladığını bildiriyor. Muhafazakar milletvekilleri, anket sonuçlarının İngiliz halkının vergi planları üzerindeki öfkesini ortaya çıkardıktan sonra Liz Truss’un 10 Downing Street’ten çıkarılmasını istiyor.
Britanyalıları enerji faturalarını ödememek için adeta ‘greve’ çağıran kampanyacılar 193.000 abone, elektrik ve gaz tarifeleri uygun hale getirilmedikçe ödeme yapmama çağrısını yineliyor.1 milyon İngiliz ödememeyi taahhüt ederse, 193.000’den fazla insan enerji faturalarını ödememek için ‘grev’ sözü verdi. Yeni enerji fiyat tavanı yürürlüğe girdikçe gaz ve elektrik faturaları artıyor. 1 Ekim’den itibaren tavan fiyatının, ortalama enerji faturalarının yılda 1.971 Sterlinden 2.500 Sterline %27 oranında artacağı anlamına geliyor .
Liberal – sosyal demokrat çizgideki Observer gazetesine öncülük eden manşet ise şöyle “Seçmenlerde, hükümete karşı ekonomik yeterliliğe inanç yok ve Muhafazakarları terk ediyor”. Gazete için yapılan özel bir ankete göre, 2019 genel seçimlerinde Muhafazakarları destekleyenlerin %71’i de dahil olmak üzere Birleşik Krallık’taki seçmenlerin dörtte üçü, başbakan ve şansölyenin ekonominin kontrolünü kaybettiğine inanıyor. Opinium tarafından yapılan ankete göre, İşçi Partisi de liderliğini geçen hafta yüzde 14 artırdı. Hükümet için bir başka üzücü haberse şu; Liz Truss’un reytinglerinin Boris Johnson’ın Partygate skandalının zirvesinde olduğundan daha düşük olduğunu ekliyor.
İngiliz siyaset dünyasını sarsan son 10 gündür yaşanan ekonomik kaosa rağmen yine de başbakan Liz Truss Sunday Telegraph’ın kapak sayfasında adeta tüm olanlara rağmen meydan okurcasına yer alıyor. Mini bütçeyi tamamen savunan Truss, gazeteye büyümeyi artırmak için “zor kararların” gerekli olduğunu söyleyerek, seçmenlerin anketlerden çok eğitim ve işleriyle ilgilendiğini sözlerine ekledi. Başbakan, işletmeler ve gazetelerde yer alan raporları engellemek için bürokrasiyi kesmek istiyor ve İngiltere’nin “dinamizm eksikliği” dediği şeyle mücadele etmeyi planlıyor. Gazeteye verdiği demeçte, “Mevcut yönetilen düşüş yörüngesine devam edemeyiz… yeni bir yön almalıyız” dedi. Başbakan Liz Truss’ın yorumları bu sabah başlayacak olan Muhafazakar Parti konferansından önce geldi.
Sunday Times’a göre, şansölye Kwasi Kwarteng, mini bütçesini teslim ettikten birkaç saat sonra, “Hedge fon” yöneticilerinin katıldığı bir etkinlikte yer aldı. Gazete, şansölyenin konuklara planlanan harcama kesintileri hakkında bilgi verdiğini ve siyasi yargısıyla ilgili soruları gündeme getirdiğini söyledi. Ancak makalenin ana hikayesi, Liz Truss’un Kral III. Charles’a Kasım ayında bir konuşma yapacağı COP27 iklim değişikliği konferansına katılmama tavsiyesine odaklanıyor. Gazeteye göre Truss, geçen ay Buckingham Sarayı’ndaki bir görüşme sırasında Kralın planlarına itiraz etti -bu hareketin yeni Başbakan Liz Truss ile yeni hükümdar arasındaki gerilimi körüklemesi muhtemeller arasında.
