Bu sabahki gazete manşetleri: Mini bütçe üzerindeki ‘vergi savaşları’ – ‘Muhafazakar partide ki gerginlikler’ ağırlıklı –
Geçen hafta açıklanan mini bütçeden gelen tepkiler gazeteleri domine etmeye devam ediyor. Metro gazetesi, İşçi Partisi lideri Sir Keir Starmer ile Başbakan Liz Truss arasındaki bir yüzleşmeyi gösteren bir fotoğrafın eşlik ettiği “Vergi savaşları” başlığını tercih ediyor. Sir Keir Starmer, en çok kazananlar için 10 Downing Street’e ayak basması halinde vergi indirimlerini tersine çevirme sözü verdi, ancak temel vergi oranını %20’den %19’a düşürme kararını memnuniyetle karşıladı. Gazete, Cuma günkü mini bütçenin ardından Muhafazakarlar harcamaları artırmaya ve ekonomiyi canlandırmaya çalışırken, banka hesaplarında 1 milyon Sterlinlik olanların yılda 55.000 sterlin tasarruf edeceğini bildiriyor. İşçi Partisi lideri Sir Keir Starmer, Başbakan Liz Truss’u seçmenler üzerinde bir “alışveriş” yapmakla suçladı ve Metro’ya göre en yüksek gelirliler için vergi indirimlerini tersine çevirmeye yemin etti.
Şansölye Kwasi Kwarteng, başbakan Liz Truss’un Birleşik Krallık ekonomisini daha fazla vergi indirimi ve daha az düzenleme ile radikal bir şekilde yeniden şekillendirmeyi planladığını ve bu süreçte ne kadar kamu borcunun oluşabileceğine bir sınır koymayı reddettiğini söyledi. Kwasi Kwarteng, BBC One ekranlarında Laura Kuenssberg ile Pazar günü yaptığı açıklamada, resmi olmayan bütçesinin, özellikle zenginler için 45 milyar Sterlinlik vergi indirimi sağlamasından iki gün sonra, “Gelecekte daha çok şey var” dedi. “Sadece 19 gündür buradayız. Gelecek yıl insanların gelirlerinin daha fazlasını elinde tuttuğunu görmek istiyorum” diye ekledi. Kwarteng, para piyasalarının mini bütçesine ve bunun içereceği borçlanma miktarına olumsuz tepkisini reddetti ve İngiltere Merkez Bankası’nın enflasyonu kontrol altında tutabileceğinden emin olduğunu söyledi.
Sterlin dolar karşısında rekor düşük seviyeye geriledi – Sterlin yaklaşık %5 kayıpla $1.0327’ye düşerek 1985’in en düşük seviyelerinin altında. Şansölye ve başbakan mini bütçeyi savunurken, Sterlin – Dolar karşısında rekor düşük seviyeye geriledi. Sterlin’in düşüşü, Pazartesi günü Asya ve Avustralya’da ticaretin açılmasıyla devam etti. Sterlinin yıl sonuna kadar ABD Doları ile pariteye düşebileceği korkularını körükledi.
Birleşik Krallık gazeteleri ön sayfalarına göre, zenginler için vergi indirimlerine kızanlar sadece politikacılar değil. Daily Mirror, gazeteye yüksek gelirlilere ihtiyaç duymadıkları parayı vermenin “ahlaksız” olduğunu söyleyen eski Manchester United futbolcusu (ve İşçi Partisi üyesi) Gary Neville ile ilginç bir röportaj gerçekleştirdi. Sporun en büyük kazananlarından bazılarıyla birlikte oynayan Neville, gazeteye şunları söyledi: “150.000 Sterlinden fazla parası olan ve bunun doğru bir şey olduğunu düşünecek kimseyi tanımıyorum. Eski İngiltere Milli takımı defans oyuncusu başbakanlık için Sir Keir Starmer’i destekliyor. Gazete, Gary Neville’in bugün Liverpool’daki İşçi Partisi parti konferansında görüneceğini de ekliyor.
Ancak Times, hükümetin yeni bir harcama incelemesi planlarını terk etmesinin ardından milyonlarca kamu sektörü çalışanının karşılaştığı “ücret acısını” anlatıyor. Gazeteye göre , kamu sektörü çalışanlarının 2024’ten önce gerçek zamanlı ücret kesintileri olacağı anlamına gelirken, okulların ve hastanelerin bütçeler konusunda zor kararlar almak zorunda kalacağını da ekliyor.
Daily Mail’e göre Şansölye Kwasi Kwarteng, geçim sıkıntısı çeken ailelere yardım etmek için vergileri azaltmak için önlemler alıyor. Gazete, Kwarteng’in gelecek yıl beklenen resmi bütçe öncesinde tüm vergi oranlarının gözden geçirilmesini başlattığını söylüyor. Mail, bir Hazine kaynağından, şansölyenin “vergi sistemini daha basit, aileler için daha iyi ve daha fazla büyüme yanlısı hale getirmek” istediğini söylediğini aktarıyor.
Birleşik Krallık’ta 1 Ekim Cumartesi biraz farklı olacak – Çünkü 1 Ekim enerji faturalarının yeni zamla yükseleceği gün. Ukrayna’nın işgalinin neden olduğu artan gaz ve elektrik fiyatlarına ilişkin aylarca yapılan uyarılardan sonra, tüketiciler sonunda faturalarına yansıyacak etkiyi hissedecekler ve bu konuda çok fazla kafa karışıklığı var.
Liz Truss bu hafta başbakan olarak ilk yurtdışı gezisinde ABD’ye uçtuğunda, görevdeki misyonunu nasıl gerçekleştireceği konusunda netti: “Daha düşük vergiler ekonomik büyümeye yol açar, bu konuda aklımda hiç şüphe yok.” Ekonomiyi tersine çevirme planına büyük bahse giren Liz Truss’a karşı zaman geçiyor. İki yıl sonra bir seçimle, radikal yaklaşımının herhangi bir başarısızlığı Muhafazakarların güvenilirliğini sarsabilir.
Liz Truss ve kabinesi doğru gider ekonomiyi döndürürlerse görevde bir dönem daha kazanırlar. Eğer yanlış giderlerse birçok ana akım ekonomist ve politikacının yapacağından şüphelendiği gibi, Muhafazakarların ekonomik güvenilirliğini 1992’deki Kara Çarşamba’dan bu yana görülmemiş bir şekilde parçalayacak bir ekonomik felaket yaşanabilir.
