İlk insan İbrahimi dinlerde ADEM & HAVVA, Hinduizm de MANU & SHATORUPA ama hepsi sanal. Kanıtı, iskeleti ile izi kalan en eski AŞK Boncuklu Tarla Mezarlığı’nda bir birine sarılı gömülmüş olan kadın ve erkek iskeletleridir.
Dinler tarihi takvimi ile bilimsel tarihteki takvimler oldukça farklı. 200.000 yıl önce başladığı sanılan insanlı yaşam da, 28.000 yılda HOMO NEANDERTHALL insan izi bulunmuş, 1.40 – 1.70 cm boylarında ki bu insanlar, avcılıktan yerleşik düzene geçişi zaman almış. Avrupa’da ki en eski insan izi MÖ önce 40 bin’lerde başlamış ve bulunan en eski örneği; 1879’da keşfedilen, İspanya’da ki ALTAMİRA Mağarası olmuş. Daha sonra duvarlarında 600’den çok resim bulunan Fransa’da ki LASCAUX CAVE 1940’ta keşfedilmiş. İnsanların toprağı kullanarak, yerleşik yaşama geçmesinin ilk örnekleri ise; Mezopotamya’da olmuş. Tell es Sultan (Tell Jericho) Eriha 1868’de keşfedildiğinde dünya tarihi değişmiş. Batı Şeria’da ki bu höyük MÖ 9.000 ile Dünya’da ki en eski yerleşim olarak kayıtlara geçmiş. Tell Qaramel (Halep 25 km kuzeyi) 1940’ta pabucunu dama atmış Tell es-Sultan’ın. Tell Qaramel MÖ 10.900 tarihli. 1963’te Urfa’da İstanbul ve Şikago üniversite jeologlarının keşfettiği GÖBEKLİTEPE MÖ 11.400 olarak tarihlendirilince, en eski bayrağı Türkiye’ye geçmiş oldu. Çapları 30 m. olan, 20 yuvarlak ve oval yapının ortasında iki adet T biçimli 5 m. sütunları ile dönemin toplu yerleşim örneği olan Göbeklitepe’ye 2008’de ILISU baraj hazırlıkları sırasında, bol cincik boncuğu ile dikkati çeken ve adını alan MARDİN Dargeçit ILISU (Germav) yakınında ki BONCUKLU TARLA ortak oldu. İlk çalışmalarda neolitik dönem MÖ 11.300 olarak tarihlenen sit alanda, kazı ilerledikçe MÖ 12.000’e ulaşıldı ve dünyanın ilk yerleşimi ünvanı verildi.
Cennetin 5 nehrinden biri olduğu bilinen DİCLE ’nin 1.500 m.’lerden hızla aşağıya indiği, debinin yüksek olduğu bu bölgede 2,5 hektarlık höyükte epipaleolitik dönemden, geç çanak çömlek öncesi Neolotik dönem B evresine kadar geçen 6 TABAKA tespit edildi. 69 mezarda; kadın, erkek, çocuk, 118 bireye ait iskelete ulaşılan kazılarda 4 steli bulunan ve Neolitik döneme ait 11.300 yıllık TAPINAK gün yüzüne çıkarıldı. İskeletler üzerinde 20 bin boncuk bulundu. Kazılar 2012 yılında başlatıldı. Artuklu Üniversite’si Dr. Ergül KODAŞ kazı çalışmalarını 2019’da açıkladı. Kazının hala % 15’i tamamlanmış durumda.
Renkli taşlar, hayvan dişleri, boynuz, kemik, tırnak, deniz kabukları; sürtme ve kazıma ile TAKI haline getirilmiş, hastalıktan korunmak, şans beklemek amacıyla üçgen formlu kolye ve muskaya benzeyen binlerce takı ve boncuk bulundu. Bulunan ürünler Mardin Müzesi’ne teslim edildi. 50 işçi, 15 arkeolog ve restaratör ile yürütülen çalışmalar devam ediyor.
Belirli bir düzene göre inşa edilen; yapı, taş ya da kemik alet ve silahlar, süs eşyaları içeren sit alanda TAPINAK en önemli yapı. Yeniden doğuş inancına uyan gömüler, ev tabanlarının altına, dizleri karın bölgesine çekik ana rahmin de ki biçimde gömülmüş. Göbeklitepe’den 1.000 yıl eski olan Boncuklu Tarlanın 1,3 km. uzağında Zeviya Tivilki ve 2,4 km. öte de Cemka Höyük bölgenin önemli bir yerleşim alanı olduğunun belirtileri.
Dünya Çalışan Kadınlar Günü yokmuştur o zamanlar. Takı hep olmuş ve yakışmış kadınlara Dünya Kadınlar gününü de kutlayalım bu arada.
8 Mart 2021 M.Ünvan ATLI
