Antik dünyanın en büyük lahitlerinden biri olduğu değerlendirilen, tonlarca ağırlığa sahip Sidamara Lahdi’nin bir asırdan fazla süren hasreti son buldu. Kültür ve Turizm Bakanlığının Londra’da bulunan Victoria&Albert Müzesi ile yaptığı iş birliği neticesinde 10 Haziran’da Türkiye’ye getirilen parça, ait olduğu tarihi eser ile yeniden birleşti. Dışişleri Bakanlığı ve Türk Hava Yollarının desteğiyle Londra’dan Türkiye’ye taşınan Eros başı, ağırlığı 30 tonu aşan dev lahde İstanbul Arkeoloji Müzeleri ile Victoria & Albert Müzesi uzman restoratörlerinin ortak gerçekleştirdikleri bilimsel çalışmalarla yerleştirildi. Roma Dönemi milattan sonra 250’li yıllara tarihlenen sütunlu lahit, yeniden kavuştuğu özgün haliyle İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bugün ziyarete açıldı.

Görkemli eserin meşakkatli yolculuğu

İngiliz Askeri Başkonsolosu Charles Wilson tarafından 1882 yılında keşfedilen ve taşınamadığı için yeniden toprak altına gömülen lahitten ayrılmış yüksek kabartmalardan biri olan Eros başının İngiltere’nin başkenti Londra’ya götürüldüğü anlaşıldı. Karaman’da bulunan Sidamara Antik Kenti’nde 1898 yılında bir köylü tarafından fark edilen lahit, günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzesi olan Müze-i Hümayun’a bildirildi. Osman Hamdi Bey’in bölgede yaptığı incelemeler sonucu İstanbul’daki müzeye taşınmasına karar verilen dev lahit, zamanın koşullarında mandalarla çekilerek merkeze taşındı.

Tren vagonlarının özel olarak düzenlenmesiyle meşakkatli bir yolculuk yapan muhteşem eser, 1901 yılında bugünkü İstanbul Arkeoloji Müzesi’ne ulaştı. Tarihi eserin Londra’da bulunan Eros başı kabartması ise Marion Olivia Wilson tarafından babası Charles Wilson’un anısına 1933 yılında Victoria&Albert Müzesi’ne bağışlandı. İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde bulunan dev lahde de 1930’lu yıllarda Victoria&Albert Müzesi yetkilileriyle yapılan görüşmeler sonucunda Eros başının plaster kopyası yerleştirildi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı, 2010 yılında Dr. Şehrazat Karagöz’ün konuyu yeniden gündeme taşıyan araştırması ile Eros başının lahitle birlikte sergilenmesi hususunu Victoria&Albert Müzesi’ne iletti. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Victoria&Albert Müzesi Direktörü Dr. Tristram Hunt ve ekibinin kültür varlıklarının korunmasını amaçlayan iş birliği ve kültürel varlıklarının yerinde korunmasına yönelik yaklaşımları Eros başının lahit ile yeniden kavuşmasını sağladı. İstanbul Arkeoloji Müzesi ile Victoria &Albert Müzesi arasında imzalanan iş birliği protokolüyle lahdin eksik parçası Türkiye’ye getirilerek yerine yerleştirildi.

Huzeyfe Tarık Yaman