Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Fransa’nın Avustralya, İngiltere ve ABD’nin yeni kurulan güvenlik ortaklığı AUKUS’ta gördüğü muameleyi ‘kabul edilemez’ olarak nitelendirdi.
Avrupa Komisyonu başkanı, bir tv kanalına verdiği röportajda, ABD Başkanı Joe Biden’dan açıklama talep etderek endişesini dile getirdi.
Von der Leyen, “Cevaplanması gereken birçok açık soru var” dedi. “Üye devletlerimizden birine kabul edilemez bir şekilde davranıldı, bu yüzden ne olduğunu ve nedenini bilmek istiyoruz. Bu nedenle, her zamanki gibi çalışmaya devam etmeden önce bunu açıklığa kavuşturun.”
Anlaşma, nükleer denizaltı teknolojisini Avustralya ile paylaşacak olan ABD ve İngiltere tarafından geçtiğimiz günlerde imzalandı.
Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel de AUKUS anlaşmasıyla ilgili endişelerini dile getirerek Biden’dan neden Fransa’yı ve diğer Avrupalı ortakları Hint-Pasifik’te yeni stratejik anlaşmayı oluştururken yanılttığı konusunda bir açıklama talep etti.
Michel, Sosyal medyaya şunları söyledi:
“AUKUS güvenlik ortaklığı, stratejik çıkar bölgesinde ortak bir AB yaklaşımına duyulan ihtiyacı daha da ortaya koyuyor. Güçlü bir AB Hint-Pasifik stratejisine her zamankinden daha fazla ihtiyaç var.”
Daha sonra BM Genel Kurulu’nda gazetecilere verdiği demeçte, “Yeni Joe Biden yönetimiyle Amerika geri döndü.” Bu, ABD’nin uluslararası masaya dönüp dönmediğinin sorgulanması olarak yorumlandı.
“Amerika geri döndü ne anlama geliyor? Amerika Amerika’ya mı döndü yoksa başka bir yere mi? Bilmiyoruz” diye ekledi.
Michel, günü BM’deki gazetecilere verdiği demeçte, Avustralya’nın Fransa ile şimdi ABD ve İngiltere’den alacağı nükleer enerjili denizaltılarla ilgili milyarlarca dolarlık anlaşmayı iptal etmesinin ardından ABD’nin “sadakat eksikliği” gösterdiğini söyledi.
Avrupalıların bu anlaşma hakkında açıklamalara ihtiyaçları olduğunu ve kendi savunma yeteneklerini geliştirme çabalarını hızlandıracaklarını da sözlerine ekledi.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian Pazartesi günü New York’ta yaptığı açıklamada, tüm AB ülkelerinin ABD’nin müttefiklerine gösterdiği küçümseme konusunda endişelenmesi gerektiğini söyledi.
Le Drian, “Avrupalılar, ABD tarafından seçilen stratejinin reddedicileri olmamalıdır” dedi. Avrupalıların kendi stratejik meselelerini belirlemeleri ve bu konuyu ABD ile tartışmaları gerektiği anlamına gelen bu yeni ruh halindeyiz” dedi.
AB Dışişleri Bakanı Josep Borrell bile resmi olmayan bir AB Dışişleri Bakanları toplantısının ardından New York’ta düzenlediği basın toplantısında ittifakı “çok hayal kırıklığı” olarak değerlendirirken ittifaka ağırlık verdi. Bakanların Fransa ile açık bir dayanışma ifade ettiklerini söyledi.
Borrell ayrıca Avustralyalı mevkidaşı Marise Payne ile planlı bir toplantıda görüştüğünü ve bu sırada AUKUS hakkında önceden istişare yapılmamasının arkasındaki nedenleri sorduğunu söyledi.
