Uygur Türklerinin yaşadığı sıkıntıların ve günümüzde Türkiye-Çin ilişkilerinin ele alındığı Türkiye-Çin İlişkileri Sempozyumu düzenlendi.
Uygur Akademisi Vakfı ile İstanbul Üniversitesi Milliyetçi-Ülkücü Akademisyenler Birliği’nin iş birliği; Türk Eğitim-Sen İstanbul 10 Nolu Şubesi’nin, Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı’nın ve Yıldız Teknik Üniversitesi’nin paydaşlığıyla düzenlenen Türkiye-Çin İlişkileri Sempozyumu, 4 Aralık 2021 tarihinde İstanbul Üniversitesi Prof. Dr. Fuat Sezgin Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi.
Sempozyum, Uygur Akademisi Genel Sekreteri Dr. Şevket Nasır’ın hazırladığı “Uygurların İnsan Hakları Savunucusu ve Adalet Savaşçısı Doç. Dr. İlham Tohti” başlıklı belgesel gösterimiyle başladı.
Belgeselin ardından Uygur Akademisi Genel Başkanı Dr. Ferhat Kurban Tanrıdağlı, yaptığı açılış konuşmasında, Uygur Akademisi olarak sempozyumun Türkiye Cumhuriyeti’nin, Türk dünyasının, Doğu Türkistan’ın ve Uygurların geleceği için hayırlara vesile olmasını dilediklerini söyledi.
“Doğu Türkistan, Türkiye- Çin ilişkilerinde gölgede kalan bir konu.” dedi.
“İlham Tohti Enstitüsü” Başkanı Enver Can ise: “Dünya çapında birçok insan hakları kuruluşları, İlham Tohti’ye yapılan haksızlıklara tepki gösterdiği hâlde çoğunluk Türk ve İslam toplulukları suskun kalmıştır.” açıklamasını yaptı.
İlham Tohti’nin Türkiye’den Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterilmesi için Türk akademisyenlerden ve milletvekillerinden destek beklediklerini dile getirdi.
Sempozyum düzenleme kurulunda yer alan Prof. Dr. Mustafa Delican, yaptığı konuşmada: “Dünyada ne olup bitiyor bilmemiz ve 350 milyon Türk halkı olarak dünya düzeninde önemli etken olmamız gerekiyor.” ifadelerine yer verdi.
Prof. Dr. Delican, İstanbul Üniversitesi Milliyetçi- Ülkücü Akademisyenler Birliği olarak Türk milletinin ortak çıkarlarını ilgilendiren konularda daha çok çalışmalar yapacaklarını ve Türkiye-Çin ilişkilerini irdelemenin bu açıdan önemli olduğunu bildirdi.
Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı adına konuşan Dr. İbrahim Akış, Doğu Türkistan’daki kardeşlerin, devletinde eşit haklar altında yaşaması gerektiğine dikkati çekti.
Protokol konuşmalarının sonunda İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mahmut Ak; İstanbul Üniversitesi olarak bu tür bilimsel çalışmalarla ülkenin siyasi çıkarlarına hizmet etmeye, Türk dünyasını ilgilendiren konulara önem vermeye özen gösterdiklerini ifade ederek sempozyumun Doğu Türkistan’da yaşanan sorunların çözümü için hayırlara vesile olmasını dilediklerini belirtti.
Daha sonra sempozyum, üç oturumda devam etti.
Prof. Dr. Mehmet Akif Okur’un başkanlığında gerçekleşen birinci oturumda; Prof. Dr. Hasan Köni “Türkiye’nin Çin Politikası” ve Prof. Dr. Alimcan İnayet “Türkiye’nin Doğu Türkistan Politikası” başlıklı sunum yaptı.
Öğle arasında konuklara Türkistan Uygur pilavı ikram edildi.
Doç. Dr. Muzaffer Ürekli’nin başkanlığında devam eden ikinci oturumda, Doç. Dr. Erkin Ekrem Çin’in Türkiye politikasını, Dr. Arslan Yaman Türkiye ve Çin’in ticaret ilişkilerini, Prof. Dr. Havva Kökaslan ile Vüsal Hasanzade birlikte Bir Kuşak, Bir Yol Projesi’nin Türkiye ve Türk dünyasına etkilerini anlattı.
Prof. Dr. Mustafa Delican başkanlığında yapılan üçüncü oturumda, Dr. Ferhat Kurban Tanrıdağlı, Konfüçyüs Enstitüleri’ni ve Türkiye’deki yapılanmasını anlattı. Dr. Higashitotsu Kutluk ise “ Türkiye-Çin İlişkileri ve Japonya” başlıklı bir sunum yaptı.
Sempozyumun kapanış konuşmasını yapan Dr. Ali Ahmetbeyoğlu yaptığı konuşmada:
“Türkistan coğrafyası, sahip olduğu yer altı zenginlikleri açısından küresel güçler ve özellikle Çin için çok önemli hâle gelmiştir. Bu sempozyumda Türkiye- Çin ilişkileri; siyasi, iktisadi ve uluslararası açısından masaya yatırılmıştır. Bunları tartışırken kanayan yaramız Doğu Türkistan dile getirilmeye çalışılmıştır. Bu uğurda ağır bedeller ödeyen İlham Tohti’nin Nobel ödülü almasını umuyoruz.” ifadelerine yer verdi.
Sempozyum düzenleme kurulunda Prof. Dr. Mustafa Delican, Prof. Dr. Abdulkadir Emeksiz, Prof. Dr. Orhan Sevgi, Dr. Ali Ahmetbeyoğlu, Dr. Ferhat Kurban Tanrıdağlı ve Dr. Hüseyin Şen; sempozyum bilim kurulu ise Prof. Dr. İlyas Topsakal, Prof. Dr. Mehmet Akif Okur, Prof. Dr. Hayati Durmaz, Doç. Dr. Muzaffer Ürekli, Dr. İbrahim Akış ve Dr. Şevket Nasir yer aldı.
Haber: Yeliz Şenyerli
