Guardian Gazetesi – Türkiye, yabancı büyükelçileri sınır dışı etme tehdidinde geri adım attı – Rıdvan ERTUĞ

İngiltere’nin günlük gazetesi The Guardian,Bethan McKernan imzası ve “Türkiye, yabancı büyükelçileri sınır dışı etme tehdidinde geri adım attı” başlığı altında verdiği haberinde, Osman Kavala  fotoğrafına “2013 Gezi parkı protestoları ve 2016 darbe girişimiyle ilgili suçlamalarla dört yıldan fazla bir süredir tutuklu bulunuyor” ifadesini kullandı. 
İngiliz gazetesinin Türkiye ve Ortadoğu muhabiri Bethan McKernan’ın, haber satırları arasında ki kısa yorumu şöyle ; “ Büyükelçilerin toplu olarak sınır dışı edilmesi, NATO müttefikleri arasındaki ilişkilerde eşi görülmemiş bir gelişme olurdu. Erdoğan’ın yaklaşık 20 yıllık iktidarı sırasında Türkiye ile batı arasındaki en büyük diplomatik çatlağı açmakla tehdit ediyor. Tartışma giderek azalıyor gibi görünse de, olay Ankara’nın batılı ortaklarına ekşi bir tat bıraktı ve bir yıllık teklifleri tersine çevirir nitelikte. Türk liderin, Joe Biden ve Avrupa devletleriyle yakınlaşmayı amaçladığı ortaya çıktı.”İşte Guardian gazetesi detayları ;
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 10 büyükelçiyi “Persona non grata – İstenmeyen adam” ilan ettikten sonra diplomatik tartışmayı tırmandırdı. Türkiye cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, önde gelen bir demokrasi yanlısı eylemcinin serbest bırakılması talepleri nedeniyle yedi NATO müttefiki dahil olmak üzere 10 büyükelçiyi sınır dışı etme tehdidinden geri adım attı.
Dün yaptığı açıklamada Erdoğan, söz konusu büyükelçiliklerin günün erken saatlerinde yaptıkları açıklamaların, ev sahibi ülkenin içişlerine karışmamak için diplomatik bir sözleşmeye uyacağını yineleyerek, “Bizim ülkemize yönelik iftiradan geri adım attıklarını gösteriyor” dedi ve “Ülkede artık daha dikkatli olacaklar” eklemesini yaptı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, Twitter’dan yaptığı açıklamada, “Dışişleri bakanlığımız bu dış misyonlara zaten gerekli cevabı vermiş ve kabul edilemez davranışları konusunda uyarmıştır. Hükümetimiz, ulusal egemenliğimizden asla taviz vermeyeceğimizi göstermek için atılacak adımlardan geri adım atmayacaktır” dedi.
Büyükelçilerin toplu olarak sınır dışı edilmesi, NATO müttefikleri arasındaki ilişkilerde eşi görülmemiş bir gelişme olurdu. Erdoğan’ın yaklaşık 20 yıllık iktidarı sırasında Türkiye ile batı arasındaki en büyük diplomatik çatlağı açmakla tehdit ediyor.
Tartışma giderek azalıyor gibi görünse de, olay Ankara’nın batılı ortaklarına ekşi bir tat bıraktı ve bir yıllık teklifleri tersine çevirir nitelikte. Türk liderin, Joe Biden ve Avrupa devletleriyle yakınlaşmayı amaçladığı ortaya çıktı.
Hem Washington hem de Ankara Pazartesi gecesi geri adım atmadıkları konusunda ısrar ediyor gibi görünüyordu. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü bunu söyleyerek Viyana Sözleşmesi’nin 41. maddesine bağlı kalmaya ilişkin önceki açıklama, ABD elçisinin eylemlerinin sözleşmenin şartlarına uygun olduğunun altını çiziyor.
Son 12 ayda değerinin dörtte birini kaybeden Türk Lirası haberi memnuniyetle karşıladı, 9.85’teki tarihi düşük seviyeden Dolar 9.60.7’ye geri çekildi.
Hafta sonu Ankara ile ABD, Kanada, Almanya, Fransa, Hollanda, Danimarka, İsveç, Finlandiya, Norveç ve Yeni Zelanda,arasında Türkiye cumhurbaşkanı, elçilerin resmi olarak sınır dışı edilmesine yol açabilecek “Persona non grata – İstenmeyen adam” ilan edilmesini emrettiğini söylediğinde, tansiyon yükseldi.
Dramatik karar, büyükelçilerin Türkiye’yi yüksek profilli Osman Kavala davasında 2019 Avrupa insan hakları mahkemesi kararına uymaya çağıran ortak açıklamasıyla tetiklendi. Osman Kavala terör suçlamasıyla dört yıldır tutuklu yargılanan bir iş adamı ve hayırsever.
Bir sonraki duruşması 26 Kasım’da yapılacak ve Avrupa Konseyi, Kavala’nın serbest bırakılmaması halinde önümüzdeki ayın sonuna kadar Türkiye aleyhine ihlal davalarına başlayacağını söyledi.
Dünkü tırmanış, bakanların cumhurbaşkanına Türkiye’nin en yakın müttefikleri ve ticaret ortaklarından bazılarıyla artan gerilimin ekonomik tehlikeleri hakkında tavsiyede bulunduğu bir kabine toplantısının ardından geldi. Muhalefet liderleri, Erdoğan’ı suni bir diplomatik kriz yaratmaya çalışmakla suçladı ve 2023’te yapılması gereken seçimler öncesinde Türk Lirasının değer kaybetmesini işaret etti.
Başkan Erdoğan , toplantının sonucuna ilişkin televizyonda yayınlanan yorumlarda şunları söyledi: “Türk yargısı kimseden emir almaz, kimsenin emrinde değildir. Niyetimiz kesinlikle kriz yaratmak değil, haklarımızı, hukukumuzu, namusumuzu, çıkarlarımızı ve egemenlik haklarımızı korumaktır.”
İstanbul’daki yeşil alanın AVM’ye dönüştürülmesi planlarının alevlendirdiği 2013 Gezi Parkı protestoları ve 2016’daki başarısız darbe girişimiyle ilgili olarak Kavala ile birlikte Türkiye’de binlerce kişi daha tutuklandı ve yargılandı. Batılı gözlemciler ve insan hakları grupları, ülkenin yargı sisteminin içinin boşaltıldığını ve Erdoğan’ın muhaliflerine ve eleştirmenlerine karşı silah haline getirildiğini söylüyor.
Büyükelçiler, krizi tetikleyen ortak açıklamada, Kavala davasının “Türk yargı sisteminde demokrasiye, hukukun üstünlüğüne ve şeffaflığa saygıya gölge düşürdüğünü” yazdı.