Japon Uzay ve Havacılık Keşif Ajansı (JAXA), bu fotoğrafı Ay’a gerçekleştirdikleri inişten 5 gün sonra, 25 Ocak günü paylaştı. Yer ekibi, inişten kısa bir süre sonra uzay aracının güneş panellerinin elektrik üretmediğini fark etti.
Altın rengindeki uzay aracını böylesine ilginç bir şekilde, parçalarına ayrılmamış halde görmek, ister istemez üzerinden 60 yıl geçmiş olsa da, insansız uzay araçlarının Ay’a inişinin ne kadar zor olduğunu kanıtlar nitelikte.
Ay’a “yüzüstü” inmek tabii ki planın bir parçası değildi, ancak JAXA ekibi ana amacı olan “nokta atışı” inişi gerçekleştirdiklerini doğruladı. JAXA’nın amacı, uzay aracını 100 metreden az bir doğrulukla belirli bir noktaya indirmekti. Çoğu iniş alanlarının kilometrekarelerce büyük alanlar olmasına bakılırsa, hedefinden sadece 10 metre şaşan JAXA’nın SLIM’le büyük bir iş başardığını söyleyebiliriz.
Japonya, Ay’a iniş yapmayı başaran Sovyetler Birliği, ABD, Çin ve Hindistan’dan sonra beşinci ülke oldu. Ancak JAXA’daki kontrolcüler, uzay aracının pilinin hızla boşaldığını fark ettiklerinde, görevin de büyük risk yaşadığını anlamış oldular.
İniş aracının bulunduğu ters pozisyon nedeniyle güneş panelleri doğru şekilde yönlenebilmiş değil, bu nedenle de düzgün şekilde güç üretemiyor. Ekip aracın inişinden 2,5 saat sonrasında gücü saklayabilmek için uzay aracını kapatmayı tercih etti.
Asıl ilginç olansa fotoğrafın nasıl çekildiği. SLIM yüzeye indiği anda iki küçük yüzey aracı “ana gemiden” ayrıldı. Beyzbol topu boyutundaki bu robotlar, uzay aracının tepetaklak olmuş halini görüntülemeyi başardıl.
Ülkemizde de “Transformers” ve “Beyblade” oyuncaklarıyla ünlü olan Japon oyuncak firması Takara Tomy’nin yardımıyla geliştirilen bu küçük robotlar, ikiye bölünerek içerisindeki kamerayı ortaya çıkaran birer küreden ibaret. Kürenin ayrılan iki yarısı da aynı zamanda robotun tekerlekleri şeklinde görev alıyor.
Uzay ajansı halen araçla ilgili neyin yanlış gittiğini anlamaya çalışıyor. Ay yüzeyinden 50 metre yüksekte uzay aracının engelden kurtulma manevrası yaptığı, bunun da nokta atışı inişin bir parçası olduğu belirtiliyor. Ancak bu aşamanın hemen öncesinde, iki ana motordan birinin durduğu ve bu nedenle iniş aracının dengesini bozduğu belirtiliyor. JAXA motor problemine neyin sebep olduğunu hala araştırmakta.
Ay’a iniş, bugüne kadar yapılan denemelerin yarısından azının başarılı olması sebebiyle hala zorlu bir engel. Ay’ın atmosferi, oldukça düşük çekim kuvvetinden dolayı havadaki gazları çok az bir oranda yüzeyin yakınında tutabiliyor. Bu nedenle de iniş araçlarının hızını kesecek bir etki de bulunmayacak kadar az. İşin daha kötüsü, bir aracın iniş noktasını belirlemesine yardımcı olacak GPS sistemi de bulunmuyor.
“Nokta atışı” iniş yapabilmek için SLIM uzay aracı, konumunu belirleme amaçlı olarak fotoğraf eşleştirme teknolojisiyle donatılmıştı. Eşleştirme algoritması sadece birkaç saniye içerisinde uzay aracının nerede olduğunu ve rotasını düzeltmeye gerek olup olmadığını anlayabiliyordu.
Uzay aracı her ne kadar şu an “uykuda” olsa da, SLIM ekibi görevi kurtarma konusunda umudunu yitirmiş değil. Güneş panellerinin batı yönüne bakmasından dolayı uzay aracının hala bir kısım güneş ışınını yakalaması ve güç üretmesi mümkün olabilir. Eğer günışığının açısı değişirse SLIM hala uyandırılabilir.
Tabii uzay aracı uyandırılacaksa da bunun çok kısa süre içerisinde gerçekleştirilmesi gerekiyor. 1 Şubat’tan itibaren aracın bulunduğu bölge güneş alamayacak ve dondurucu sıcaklıklara maruz kalacak.
