UCLA astronomu David Jewitt tarafından yürütülen yeni bir çalışma, bu çarpışmanın istenmeyen bir sonucunu ortaya koydu: Gök taşının yüzeyinden bir kaya bulutu fırladı. Uzaya saçılan küçük kayalar, boylarından büyük sorunlar yaratabiliyor.

UCLA yer ve gezegen bilimleri profesörü Jewitt, ‘‘Kaya sürüsü, bir el bombasından yayılan şarapnel bulutuna benziyor’’ diyor. ‘‘Bu büyük kayalar temelde hedeflenen asteroitin hızını paylaştığı için ciddi hasar verme kapasitesine sahipler.’’

Jewitt, tipik bir çarpışmanın yüksek hızı göz önüne alındığında, Dünya’ya çarpan 15 metrelik bir kayanın Hiroşima’ya atılan atom bombası kadar enerji açığa çıkaracağını söylüyor.

Neyse ki şimdilik ne Dimorphos ne de kaya sürüsü Dünya için herhangi bir tehlike oluşturmuyor. NASA Dimorphos’u seçti çünkü Dünya’dan yaklaşık 10 milyon km uzaktaydı ve sadece 177 metre genişliğindeydi. Yani Dimorphos ilgi çekecek kadar yakın ve DART gezegen savunma uzay aracının asteroitin yörüngesini değiştirebileceği kadar küçüktü.

37 kaya yerinden oynadı

Saatte 20 bin km hızla Dimorphos’a çarpan DART, Dimorphos’un ikiz asteroiti Didymos etrafındaki yörüngesini saniyede birkaç milimetre yavaşlattı. Ancak NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu tarafından çekilen görüntülere göre, çarpışma aynı zamanda her biri 1 ila 7 metre arasında değişen 37 kayayı da yerinden oynattı.

Jewitt’in belirttiğine göre, kayaların hiçbiri Dünya’ya çarpma rotasında değil ancak gelecekteki bir asteroit sapmasından kaynaklanan molozların gezegenimize ulaşması durumunda, asteroitin seyahat ettiği hızda çarpacaklar ki bu da çok büyük bir hasara neden olabilir.

Astrophysical Journal Letters’da yayınlanan araştırma, kayaların çarpmanın şokuyla yüzeyden savrulmuş olabileceğini ortaya koydu. Çarpışmadan sadece iki saniye önce DART tarafından çekilen yakın çekim bir fotoğraf, asteroitin yüzeyinde Hubble teleskobu tarafından görüntülenenlere benzer sayıda, benzer boyut ve şekillerde kayalar olduğunu gösteriyor.

Bilim insanlarının incelediği kayalar, Güneş sistemi içinde şimdiye kadar görülen en sönük nesneler arasında yer alıyor ve güçlü Hubble teleskobu sayesinde ayrıntılı olarak gözlemlenebiliyor.

Jewitt, ‘‘Gelecekteki Hubble gözlemlerinde kayaları takip edersek, kayaların kesin yörüngelerini belirlemek için yeterli veriye sahip olabiliriz’’ diyor. ‘‘Sonra yüzeyden hangi yönlere fırlatıldıklarını göreceğiz ve tam olarak nasıl fırlatıldıklarını anlayacağız.’’

Avrupa Uzay Ajansı’nın HERA uzay aracı, DART’ın sonuçlarını daha ayrıntılı olarak incelemek üzere 2026 yılında Dimorphos’a döndüğünde kayalar hakkında daha fazla veri toplama fırsatına sahip olacak. Jewitt’e göre, bu görevden elde edilecek bulgular gelecekteki gezegen savunma stratejileri ve teknolojileri hakkında bilgi verecek.

Kaynak: Mashable // UCLA, Ceyda Yetim yerelleştirdi.