AB ve Rusya, doğalgaz için Ruble ödemeleri konusunda anlaşmazlığa düştü – Avrupalı liderler, ödemelerin Euro veya Dolar cinsinden devam etmesinde ısrar ediyorlar – Tedarik sözleşmelerinin revize edilmemesi, Avrupa’ya yakıt akışını durdurabilir – Gazprom’un günlük kazancının 340 milyon Dolar olduğu tahmin ediliyor –
Bu sabahki Financial Times, Rus devletine ait Gazprom şirketinin AB müşterileri, tedarik sözleşmelerinin Ruble olarak ödeme yapmalarına izin vermediğini geniş çerçevede yazdı. Gazprom’dan yılda 20 milyar metreküp gaz tedarik eden üç ülke arasında Türk Botaş’ta yer aldı.
İşte, Harry Dempsey ve Neil Hume Londra’dan, Nastassia Astrasheuskaya Riga’dan, Sarah White Paris’ten ve James Shotter Varşova’dan bildirilen FT haber detayları;
Avrupa ve Rusya, doğalgazının Ruble olarak ödenmesinde ısrar eden Moskova konusu kilitlendi ve Kremlin’in taleplerini ikiye katlaması nedeniyle arzın durması ihtimalini artırdı. Rus yetkililer dün, G7 ülkelerinin Başkan Vladimir Putin’in direktifini oybirliğiyle reddetmesinden bir gün sonra, Moskova’nın Avrupa’ya “bedava gaz tedarik etmeyeceğini” söyledi.
Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rus devlet haber ajansı Interfax’a yaptığı açıklamada, “Ödemeler sadece Ruble olarak kabul edilecek. Şirketlerin değişen piyasa durumunu, Rusya’ya karşı yürütülen ekonomik savaşın ortasında ortaya çıkan tamamen yeni gerçeği anlaması gerekiyor.”dedi.
Avrupalı liderler, uzun vadeli sözleşmelerin hüküm sürdüğü gaz endüstrisinde Putin’in önerdiği hareketin yasallığını sorgulayarak, ödemelerin e Euro veya Dolar cinsinden devam etmesi gerektiğini söyledi.
Üst düzey bir Fransız yetkili, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un dün yaptığı bir telefon görüşmesinde Putin’e, batılı gaz şirketlerinin sözleşmelerini Ruble olarak ödemesinin mümkün olmayacağını ve Fransa’nın böyle bir harekete karşı olduğunu söyledi. Karşı tarafın ödeme yapma şeklini dilediği gibi serbestçe değiştirebilmesi söz konusu değildir reiye ekledi.
Polonya’nın PGNiG başkanı Pawel Majewski Rusya’nın devlete ait gaz tedarikçisi Gazprom’un Avrupalı müşterileri, tedarik sözleşmelerinin Ruble ile ödeme yapılmasına izin vermediğini belirtti.
Polonya’nın devlet kontrolündeki gaz şirketi PGNiG’nin CEO’su Pawel Majewski, geçen hafta Gazprom ödemelerini Rubleye çevirmenin “fazla olasılığı” olmadığını belirterek “Karşı tarafımızın ödeme yapma yöntemlerini istediği gibi özgürce değiştirebilmesi söz konusu değil” dedi.
Enerji danışmanlığı ICIS’e göre, Avrupa’daki Rus boru hattı gazının en büyük üç alıcısı, her biri Gazprom’dan yılda 20 milyar metreküp gaz tedarik eden Alman kamu kuruluşu Uniper, Türk Botaş ve İtalyan enerji şirketi Eni.
Avusturyalı enerji pazarlama grubu OMV, sözleşme ortağı Gazprom Export’un henüz olası bir ödeme para birimi değişikliğini bildirmediğini söyledi. Uniper, RWE ve Engie yorum yapmaktan kaçındı.
Eni CEO’su Claudio Descalzi Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ödeme para birimini değiştirmenin tek yolunun karşılıklı bir anlaşma olacağını, ancak “Rublemiz olmadığı için” anlaşmanın zor olacağını vurguladı.
Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi’nde araştırmacı olan Anne-Sophie Corbeau, Avrupalı alıcıların, asgari alımları şart koşan sözleşmelerle verilen Rus gazına olan bağımlılığı azaltmaya yönelik AB planlarına uymaya çalışırken zor durumda olduklarını belirterek şunları söyledi; “Miktarlarınızı üçte iki oranında azaltmaya karar veremezsiniz. Uzun vadeli sözleşmelerin kutsallığı var ve bu gaz işinde önemli bir şey.”
Fransız Total Energies, enerji sektörüne özel yaptırımlar olmadan bu uzun vadeli sözleşmeleri bozmanın veya değiştirmenin zor olacağı konusunda uyararak şöyle ekledi “Sözleşmelerin formatını herhangi bir şekilde nasıl değiştirebileceğimizi görmek zor. Gaz ithal eden bir Fransız enerji grubuna yakın bir kişi, yaptırımlar varsa, sözleşmeler bir şekilde askıya alınabilir”
Oxford Enerji Araştırmaları Enstitüsü’nde araştırma görevlisi olan Jonathan Stern de konuyla ilgili olarak “Rus savaş makinesine yakıt verdiğinizi söyleyen insanlara duyarlı olmak istiyorsunuz, ancak burada göz sulandıran para meblağlarından bahsediyoruz.” dedi.
Gazprom ve merkez bankası, Ruble cinsinden ödemeleri kolaylaştıracak açık bir mekanizma ile bugün Putin’e rapor verecek. Analistler, Gazprom’un sözleşmeleri yeniden müzakere etmeye çalışabileceğini, ancak bunun, sözleşme hacimlerini veya uzunluklarını azaltmak için müşteri taleplerine karşı savunmasız bırakacağında ısrarlılar.
AB şu anda günde 300 milyon metreküp Rus boru hattı gazı satın alıyor. ICIS, Gazprom’un savaşın başlangıcı ile 15 Mart arasında gaz satışlarından günde yaklaşık 340 milyon Dolar kazandığını tahmin ediyor.
